{"id":186035,"date":"2013-10-13T17:53:00","date_gmt":"2013-10-13T14:53:00","guid":{"rendered":"http:\/\/devrri.freshlemon.ro\/actualitati\/holocaustul-186035.html"},"modified":"2013-10-13T17:53:00","modified_gmt":"2013-10-13T14:53:00","slug":"holocaustul","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html","title":{"rendered":"Holocaustul"},"content":{"rendered":"<p>Tu Rom\u00e2nia, 9 di sumedru easti marcat\u0103 ca Dzuua Na\u0163ional\u0103 di Comemorari a Holocaustului. Tu dzua di 9 di sumedru a anlui 1941 ahurhi deportarea a uvreilor dit nord-estul ali Rom\u00e2niei, c\u00e2t\u00e2 lag\u0103rele organizate di rom\u00e2ni \u015fi ghirman\u2019i anaparti di Nistru. Dramaticlu evenimentu fu aleptu ca momentu ti comemorarea a uvreilor \u015fi a romilor cari trapsir\u0103 cabaia di furn\u2019ia a nomurlor \u015fi a politicilor antisemite \u015fi rasiste promovati di guvernarea totalitar\u0103 a mare\u015falui Ion Antonescu.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Dzua Na\u0163ional\u0103 di Comemorari a Holocaustului fu marcat\u0103 prota oar\u00e2 tru 2004, an tru cari guvernul  social-democrat cum\u00e2ndusitu di Adrian N\u0103stase lo un\u00e2 apofasi tu aest\u00e2 noim\u00e2, la urminia ali Comisie Interna\u0163ional\u00e2 tr\u0103 studierea a Holocaustului tru Rom\u00e2nia. Comisia fu cum\u00e2ndusit\u00e2 di laureatlu a premiului Nobel tra Irine, Elie Wiesel, amintat Sighetul Marma\u0163iei, tu nordul ali Rom\u00e2nie, tru 1928.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Elie Wiesel avea ma\u015fi 15 di an\u2019i c\u00e2ndu fu deportat la Auschwitz iu \u00e2l\u2019i fur\u00e2 v\u00e2t\u00e2ma\u0163 p\u0103rin\u0163\u00e2l\u2019i, un\u00e2 sor\u0103, so\u0163, soia. Tu atel momentu, localitatea iu s-avea amintat\u00e2, cu aproapea 40 la sut\u0103 popula\u0163ie uvriasc\u0103, eara, deadun cu nordul ali Rom\u00e2nie, sum st\u0103puirea ali Budapest\u0103, cari avea amintat\u0103 di la Germania nazist\u0103, tu 1940, un ultimatum cari b\u00e2ga zori ali Rom\u00e2nia s\u0103-l\u2019i da aest\u0103 parti a teritoriului a l\u2019ei. Aest\u0103 ac\u0103 Rom\u00e2nia a mare\u015falui Antonescu eara \u015fi ea aliat\u0103 al Hitler. Tu kirolu ali ocupa\u0163ie maghiar\u0103 a nordului ali Transilvanie, uvreil\u2019i fur\u00e2 deporta\u0163 cabaia tu lag\u0103rele a moartil\u2019ei.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>S-lugursea\u015fti c\u0103, sum coordonarea direct\u0103 a criminalui di polim Adolf Eichman, cama di, un\u00e2 giumitati di uvrei dit Ungaria \u015fi teritoriile controlate atum\u0163ea di Budapesta, fur\u00e2 deporta\u0163 la Auschwitz. Rom\u00e2nia b\u0103g\u0103 tu practico \u015fi ea politi\u0163li antisemite spetifi\u0163i ali Germanie nazist\u0103 \u015fi a alia\u0163lor a l\u2019ei. Comisia Interna\u0163ionala tr\u0103 studierea a Holocaustului tu Rom\u00e2nia, \u0163i ari \u015f-numa di Comisia Wiesel, deadi tu \u015fteari un raportu yilipsitor tr\u0103 dimensiunile \u015fi caracteristi\u0163li a Holocaustului tu Rom\u00e2nia \u015fi fu timil\u2019iusit Institutlu Na\u0163ional tr\u0103 Studierea a Holocaustului dit Rom\u00e2nia Elie Wiesel\u201d.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Ari ma multi difini\u0163ii \u015fi dilimit\u0103ri temporare a Holocaustului, tu Rom\u00e2nia el hiindalui anamisa di 1 di alunar 1940, c\u00e2ndu s-fea\u0163i pogromlu di Dorohoi, \u015fi 23 agustu 1944, c\u00e2ndu v\u00e2sil\u2019elu Mihai, andrup\u00e2t di politicieni di kipit\u00e2, lu ncl\u2019isi dictatorlu Ion Antonescu, Rom\u00e2nia fudzi aest\u0103 turlie dit t\u00e2burea fascist\u0103. Cadealihea, istoria nu poate s-hib\u00e2 b\u0103gat\u0103 tru tipare \u015fi nu lipsea\u015fti s-hib\u00e2 asc\u00e2pati aspecte \u0163i zugr\u00e2psescu kirolu \u015fi oamin\u2019il\u2019i. A\u015fi, tamam termenlu di holocaustu s-tindi c\u00e2t\u00e2 mira tragic\u00e2 a romilor, dit a\u0163el kiro, ama \u015fi c\u00e2t\u00e2 drama a armenilor ica a al\u00e2ntor populi a curi l\u00e2 si fea\u0163ir\u00e2 crimi, f\u00e2nico \u015fi genocid. Rom\u00e2nia nu deport\u0103 uvrei tu lag\u0103rele ghirmane di exterminare.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Tu 1942, ac\u00e2 avea nica \u015fi un acordu tu aest\u00e2 noim\u00e2, autorit\u0103\u0163li asparsir\u00e2 mutea\u015fti misura ahtari turlie c\u00e2 ni\u0163i un evreu dit Rom\u00e2nia nu agiumsi tu aesti lag\u0103re. Autorit\u0103\u0163le rom\u00e2ne organizar\u00e2 deport\u0103ri masive tu lag\u0103rli dit Transnistria, tu condi\u0163ii \u0163i f\u0103tea aproapea imposibil\u0103 arm\u00e2nearea tru ban\u00e2. Tu ma mul\u0163\u00e2 c\u00e2s\u00e2badz, maxus dit Moldova, cu un\u00e2 popula\u0163ie uvriasc\u0103 semnificiativ\u0103, s-fea\u0163ir\u00e2 prgromuri, ti agiumsi tu kipit\u0103 a\u0163el di Ia\u015fi, dit ciri\u015far 1941, \u00eeu fur\u00e2 v\u00e2t\u00e2ma\u0163 n\u2019il\u2019i di oamin\u2019i. Ma am\u00e2nat, Wilhelm Filderman, un lider tin\u2019isitu a uvreilor dit Rom\u00e2nia, cari cunuscu l\u00e2ht\u0103rli dit lag\u0103rili transnistrene, declara c\u0103 Tu ni\u0163i un\u00e2 v\u00e2silie dominat\u0103 di nazi\u015fti nu armasi tru ban\u00e2 un\u00e2 ahtari mari propor\u0163ie a popula\u0163iil\u2019ei uvreie\u015fti\u201c.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>La 9 di sumedru, rom\u00e2n\u2019il\u2019i \u015fi atel\u2019I cu ar\u00e2d\u00e2\u0163in\u2019I tru Rom\u00e2nia, deadun cu tut\u00e2 uminitatea \u00eel\u2019i comemoreadz\u0103 pi atel\u2019I cari trapsir\u00e2 p\u00e2n di mardzin\u00e2 di \u015f-kirur\u00e2 nica \u015fi bana  ma\u015fi di furn\u2019ia c\u00e2 eara uvrei.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Textul: Marius Ti\u0163a<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Apridu\u0163earea: Ta\u015fcu Lala<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tu Rom\u00e2nia, 9 di sumedru easti marcat\u0103 ca Dzuua Na\u0163ional\u0103 di Comemorari a Holocaustului. Tu dzua di 9 di sumedru a anlui 1941 ahurhi deportarea a uvreilor dit nord-estul ali Rom\u00e2niei, c\u00e2t\u00e2 lag\u0103rele organizate di rom\u00e2ni \u015fi ghirman\u2019i anaparti di Nistru. Dramaticlu evenimentu fu aleptu ca momentu ti comemorarea a uvreilor \u015fi a romilor cari [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":124,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[47548],"tags":[48218,48217,48219,30540,48214,48216,48215],"coauthors":[],"class_list":["post-186035","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-focus","tag-9-di-sumedru-1941","tag-armeni","tag-deportarea","tag-elie-wiesel","tag-holocaustul","tag-romi","tag-uvrei"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Holocaustul - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ro_RO\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Holocaustul - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tu Rom\u00e2nia, 9 di sumedru easti marcat\u0103 ca Dzuua Na\u0163ional\u0103 di Comemorari a Holocaustului. Tu dzua di 9 di sumedru a anlui 1941 ahurhi deportarea a uvreilor dit nord-estul ali Rom\u00e2niei, c\u00e2t\u00e2 lag\u0103rele organizate di rom\u00e2ni \u015fi ghirman\u2019i anaparti di Nistru. Dramaticlu evenimentu fu aleptu ca momentu ti comemorarea a uvreilor \u015fi a romilor cari [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2013-10-13T14:53:00+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marius Ti\u0163a\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marius Ti\u0163a\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/holocaustul-id186035.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/holocaustul-id186035.html\"},\"author\":{\"name\":\"Marius Ti\u0163a\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348\"},\"headline\":\"Holocaustul\",\"datePublished\":\"2013-10-13T14:53:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/holocaustul-id186035.html\"},\"wordCount\":703,\"keywords\":[\"9 di sumedru 1941\",\"armen'i\",\"deportarea\",\"elie wiesel\",\"Holocaustul\",\"romi\",\"uvrei\"],\"articleSection\":[\"Focus\"],\"inLanguage\":\"ro-AR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/holocaustul-id186035.html\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/holocaustul-id186035.html\",\"name\":\"Holocaustul - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2013-10-13T14:53:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/holocaustul-id186035.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ro-AR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/holocaustul-id186035.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/holocaustul-id186035.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Prima pagin\u0103\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Actualitati\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/actualitati\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Focus\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/actualitati\\\/focus\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Holocaustul\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/\",\"name\":\"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\",\"description\":\"Totul despre Rom\u00e2nia \u015fi rom\u00e2ni, \u00een 13 limbi\\\/dialecte!\",\"inLanguage\":\"ro-AR\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348\",\"name\":\"Marius Ti\u0163a\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/author\\\/marius-tita\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Holocaustul - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html","og_locale":"ro_RO","og_type":"article","og_title":"Holocaustul - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","og_description":"Tu Rom\u00e2nia, 9 di sumedru easti marcat\u0103 ca Dzuua Na\u0163ional\u0103 di Comemorari a Holocaustului. Tu dzua di 9 di sumedru a anlui 1941 ahurhi deportarea a uvreilor dit nord-estul ali Rom\u00e2niei, c\u00e2t\u00e2 lag\u0103rele organizate di rom\u00e2ni \u015fi ghirman\u2019i anaparti di Nistru. Dramaticlu evenimentu fu aleptu ca momentu ti comemorarea a uvreilor \u015fi a romilor cari [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html","og_site_name":"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","article_published_time":"2013-10-13T14:53:00+00:00","author":"Marius Ti\u0163a","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Marius Ti\u0163a","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html"},"author":{"name":"Marius Ti\u0163a","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#\/schema\/person\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348"},"headline":"Holocaustul","datePublished":"2013-10-13T14:53:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html"},"wordCount":703,"keywords":["9 di sumedru 1941","armen'i","deportarea","elie wiesel","Holocaustul","romi","uvrei"],"articleSection":["Focus"],"inLanguage":"ro-AR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html","url":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html","name":"Holocaustul - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#website"},"datePublished":"2013-10-13T14:53:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#\/schema\/person\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html#breadcrumb"},"inLanguage":"ro-AR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/holocaustul-id186035.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Prima pagin\u0103","item":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Actualitati","item":"https:\/\/www.rri.ro\/actualitati"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Focus","item":"https:\/\/www.rri.ro\/actualitati\/focus"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Holocaustul"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#website","url":"https:\/\/www.rri.ro\/","name":"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","description":"Totul despre Rom\u00e2nia \u015fi rom\u00e2ni, \u00een 13 limbi\/dialecte!","inLanguage":"ro-AR"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#\/schema\/person\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348","name":"Marius Ti\u0163a","url":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/author\/marius-tita"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186035","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/124"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=186035"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186035\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=186035"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=186035"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=186035"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=186035"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}