{"id":186535,"date":"2014-06-11T14:47:00","date_gmt":"2014-06-11T11:47:00","guid":{"rendered":"http:\/\/devrri.freshlemon.ro\/actualitati\/yirtuserli-a-libirtatilei-186535.html"},"modified":"2014-06-11T14:47:00","modified_gmt":"2014-06-11T11:47:00","slug":"yirtuserli-a-libirtatilei","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html","title":{"rendered":"Yirtuserli a libirtatil\u2019ei"},"content":{"rendered":"<p>Aoa \u015fi 70 di an\u2019i, tru cirisar 1944, ascherili aliati dipusir\u00e2 tru Normandia. Aeast\u0103 habari telegrafic\u0103 spuni ti un momentu di al\u00e2xeari tru istoria ali Europa \u015fi a lumil\u2019ei, \u0163i avu un efectu di mari apofasi ti imnaticlu a doilui polim mondial \u015fi eara turlia tru cari s\u0163 spuni lumea dit a\u0163el chiro p\u00e2n\u00e2 az\u00e2. Dipunearea dit Normadia ansimneadz\u0103 120 di n\u2019il\u2019I di aschirladz mor\u0163\u00e2 tra s-discl\u2019id\u00e2 calea ti bitisita a polimlui. Ti ma pu\u0163\u00e2n di un an, Germania hitlerist\u0103 cadea tru cinu\u015fea a n\u00e2sc\u00e2ntor ambi\u0163ii dementi, al\u0103s\u00e2ndalui din\u00e2poi curb\u0103n\u2019ili ti nispuneari, dz\u0103\u0163 di miliun\u2019i di mor\u0163\u00e2 pisti tut tru lumi \u015fi zn\u2019ii infernali.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>S\u00e2 zbur\u00e2 nica va s\u00e2 zburasc\u00e2 multu ti Dzuua DZ (D-Day) ama anaparti di tuti aesti abord\u0103ri, di thimel\u2019iu arm\u0103ni eliberarea ali Europa di tiranea nazist\u0103. Tru aestu chiro, ama, tru Estul ali Europ\u00e2, Ascherea Aro\u015fi avina ascherili hitleristi ghini ma politicien\u2019il\u2019i comuni\u015fti adu\u0163ea aest\u0103 parti a continentului tru noaptea lae a unei giumitati di secol di comunismu. Uniunea Sovietic\u0103 cumandusit\u0103, dictatorial, di Stalin b\u00e2ga tru practico domina\u0163ia di m\u00e2n\u0103 forti tru V\u00e2rgarie, Polonia, Ungaria, Cehoslovacia, Germania di Est \u015fi, cadelithea, Rom\u00e2nia. Tut \u0163\u00e2nu aproapea un\u00e2 giumitate di secol, marcat\u0103 di represiune, regim unipartid, economie \u015fi societate controlat\u00e2, ncl\u2019idearea a miliun\u2019ilor di oameni tru lag\u0103rlu amp\u00e2r\u0163at di sinurli ncl\u2019isi a ai\u015ftor vasilii, di Pirdelu di Her \u015fi di Murlu a Berlinlui.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Tuti \u0163\u00e2nur\u00e2 p\u00e2n\u00e2 aoa \u015fi 25 di ani, tru anlu 1989, c\u00e2ndu comunismul c\u00e2dzu tru Europa di Estu, di al\u0103sa loclu a libirtatil\u2019ei \u015fi ali democra\u0163ie. Tru andreu 1989, rom\u00e2n\u2019il\u2019i d\u0103dea curbanea di libirtati, bitisindalui un an mizarabil \u015fi dramatic. Tora putem s\u00e2 spunem c\u0103 anlu istoric 1989 ahurhi tru 4 di cirisar, tru Polonia, c\u00e2ndu guvernul comunistu apruche s-\u0163an\u0103 alidzeri parlamentare cu parti\u0163iparea \u015fi a al\u00e2ntor for\u0163i andicra di a\u0163eali comunisti. Un\u00e2 ahtari apofasi ti nimindueari tru Estul comunistu, ama tru Polonia eara arodlu a dz\u0103\u0163 di ani di alumt\u0103 politic\u0103, nica \u015fi tru chirolu a nomlui mar\u0163ial apufusitu tru 1981 di omlu forte di Var\u015fovia, generalu Wojtech Jaruzelscki. Alidzerli dit Polonia di aoa si 25 di ani aprindea pira ti eliberarea ali Europa di Estu.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Tru idyiul chiro, Beijing, tancurile li curma idyili n\u00e2dii. Tru dzuua tru care polonezl\u2019ii baga semnu pi istoriclu vot, tru Pia\u0163a Tiananmen di Beijing, protestatarl\u2019i, tru nai cama marea parti studen\u0163a, eara vatama\u0163 di ascherea pitricuta s-curma una babageana demoneastra\u0163ii irin\u2019eatica ti tanea di 7 st\u0103m\u00e2n\u2019i. Suntu zori ti fateari isapi zn\u2019iili a aistei demonstra\u0163ii \u015fi a bitisital\u2019ei s\u00e2ndzinata, maxus c\u0103 menga ali opinie publica eara concentrat\u0103 pi evolu\u0163iile dit Europa di Estu. Nu sa \u015ftie niti c\u00e2\u0163 oamin\u2019i fura vatamat atumte, tufichisi\u0163, chisa\u0163 di tancuri ica tru hapsan\u2019ili iu fura arca\u0163, ama s-lugurseasti c\u0103 easti zborlu ti 2.600 di mor\u0163a. Wroclav, tru Polonia cari s-f\u00e2\u0163ea elefter\u00e2 di comunism c\u00e2ndu Beijing aminta represiunea, ari un monumentu ali Pazari Tiananmen. Pi un p\u0103trat mari dit che\u0163\u0103ri di pavaj, tru un chiu\u015fe, un\u00e2 bi\u0163iclet\u0103 chisat\u00e2 canda cura tru loc. Artimaia a c\u00e2dr\u00e2m\u0103lui easti pispilit\u00e2 ca un tor di \u015fenil\u0103 di tancu.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Ah\u00e2t ari armas\u00e2 dit imagin\u2019ili \u0163i yinea dit capitala a Chin\u00e2l\u2019ei aoa \u015fi un cirec di secol, aruvalea a m\u00e2rat\u00e2l\u2019ei bi\u0163iclet\u00e2, vehicolu a oamin\u2019ilor aplo, c\u00e2dr\u00e2m\u0103lu \u015fi torlu ah\u00e2ndos, adu\u0163earea aminti tr\u00e2n\u2019ipsitoari a f\u00e2nicolui. Eali suntu imortalizati tru Polonia, v\u00e2silia cari tru 4 di ciri\u015far nsimneadz\u00e2 tamam al\u2019iumtrea a yilipsearil\u2019ei chineze, nsimnedz\u0103 victoria contra a comunismului, <strong><u>victoria<\/u><\/strong> demcra\u0163iil\u2019ei pluripartidi <strong><u>si<\/u><\/strong> a ndrepturlor a omlui. Oaminili alumt\u0103 ti libirtati iara yiurtusearea a m\u0103rlor momenti ali victorie nsimneadz\u0103 adu\u0163eri aminti duriroasi \u015fi comemorari. Dimec, m\u0103rli victorii a libirtatil\u2019ei lipsea\u015fti s-hib\u00e2 yiurtusiti \u015fi comemoearati tru cafi dzuu\u00e2 di a\u0163el\u2019I \u0163i s-h\u00e2rsescu di aest\u0103 libirtati.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Autor: Marius  Ti\u0163a<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Arm\u00e2nipsearea: Ta\u015fcu Lala<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Aoa \u015fi 70 di an\u2019i, tru cirisar 1944, ascherili aliati dipusir\u00e2 tru Normandia. Aeast\u0103 habari telegrafic\u0103 spuni ti un momentu di al\u00e2xeari tru istoria ali Europa \u015fi a lumil\u2019ei, \u0163i avu un efectu di mari apofasi ti imnaticlu a doilui polim mondial \u015fi eara turlia tru cari s\u0163 spuni lumea dit a\u0163el chiro p\u00e2n\u00e2 az\u00e2. [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":124,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[47548],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-186535","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-focus"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Yirtuserli a libirtatil\u2019ei - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ro_RO\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Yirtuserli a libirtatil\u2019ei - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Aoa \u015fi 70 di an\u2019i, tru cirisar 1944, ascherili aliati dipusir\u00e2 tru Normandia. Aeast\u0103 habari telegrafic\u0103 spuni ti un momentu di al\u00e2xeari tru istoria ali Europa \u015fi a lumil\u2019ei, \u0163i avu un efectu di mari apofasi ti imnaticlu a doilui polim mondial \u015fi eara turlia tru cari s\u0163 spuni lumea dit a\u0163el chiro p\u00e2n\u00e2 az\u00e2. [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2014-06-11T11:47:00+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marius Ti\u0163a\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marius Ti\u0163a\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html\"},\"author\":{\"name\":\"Marius Ti\u0163a\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348\"},\"headline\":\"Yirtuserli a libirtatil\u2019ei\",\"datePublished\":\"2014-06-11T11:47:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html\"},\"wordCount\":718,\"articleSection\":[\"Focus\"],\"inLanguage\":\"ro-AR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html\",\"name\":\"Yirtuserli a libirtatil\u2019ei - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2014-06-11T11:47:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ro-AR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Prima pagin\u0103\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Actualitati\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/actualitati\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Focus\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/actualitati\\\/focus\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Yirtuserli a libirtatil\u2019ei\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/\",\"name\":\"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\",\"description\":\"Totul despre Rom\u00e2nia \u015fi rom\u00e2ni, \u00een 13 limbi\\\/dialecte!\",\"inLanguage\":\"ro-AR\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348\",\"name\":\"Marius Ti\u0163a\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/author\\\/marius-tita\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Yirtuserli a libirtatil\u2019ei - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html","og_locale":"ro_RO","og_type":"article","og_title":"Yirtuserli a libirtatil\u2019ei - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","og_description":"Aoa \u015fi 70 di an\u2019i, tru cirisar 1944, ascherili aliati dipusir\u00e2 tru Normandia. Aeast\u0103 habari telegrafic\u0103 spuni ti un momentu di al\u00e2xeari tru istoria ali Europa \u015fi a lumil\u2019ei, \u0163i avu un efectu di mari apofasi ti imnaticlu a doilui polim mondial \u015fi eara turlia tru cari s\u0163 spuni lumea dit a\u0163el chiro p\u00e2n\u00e2 az\u00e2. [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html","og_site_name":"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","article_published_time":"2014-06-11T11:47:00+00:00","author":"Marius Ti\u0163a","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Marius Ti\u0163a","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html"},"author":{"name":"Marius Ti\u0163a","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#\/schema\/person\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348"},"headline":"Yirtuserli a libirtatil\u2019ei","datePublished":"2014-06-11T11:47:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html"},"wordCount":718,"articleSection":["Focus"],"inLanguage":"ro-AR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html","url":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html","name":"Yirtuserli a libirtatil\u2019ei - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#website"},"datePublished":"2014-06-11T11:47:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#\/schema\/person\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html#breadcrumb"},"inLanguage":"ro-AR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/yirtuserli-a-libirtatilei-id186535.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Prima pagin\u0103","item":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Actualitati","item":"https:\/\/www.rri.ro\/actualitati"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Focus","item":"https:\/\/www.rri.ro\/actualitati\/focus"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Yirtuserli a libirtatil\u2019ei"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#website","url":"https:\/\/www.rri.ro\/","name":"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","description":"Totul despre Rom\u00e2nia \u015fi rom\u00e2ni, \u00een 13 limbi\/dialecte!","inLanguage":"ro-AR"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#\/schema\/person\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348","name":"Marius Ti\u0163a","url":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/author\/marius-tita"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186535","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/124"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=186535"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/186535\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=186535"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=186535"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=186535"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=186535"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}