\n
<\/p>\n
La 28 di alunar 1914, Austro-Ungaria ataca Sarbia \u015fi nchisea, ahtari, protlu polim mondial. Nu era niti una surpriz\u0103, ataca fu pretedata di un ultimatum \u015fi s-fatea tamam dupu un mes di la asasinarea, la 28 di cirisar 1914, a prin\u0163ului clirunumsitor a Imperiului austro-ungar. Nchisi deapoa un cadealithea tir di declara\u0163ii di polim, arcate di unaa parti \u015f-di alanta di vasilii care nu avea ici tiva tu ligatura cu asasinatlu di Sarajevo, cu Sarbia ica Austro-Ungaria. Arogan\u0163a militarist\u0103, alumta ti hegemonie \u015fi sinferurli personale dusira la un polim lardzitu tru tuta lumea, cu dzat di miliun\u2019i di mor\u0163a, pliguit \u015fi chirut. Dit moeabetli ti aestu polim nu ari raport\u0103rli ti furn\u2019iili tra nchisearea a polimlui a deapoa tru bitisita, dimec tru 1918, pu\u0163an\u2019i \u015f-adutea aminti ti ti ahuhri.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Cum ti s-hiba, dup\u0103 polim, lumea avea s\u0103 spunea alta turlie tru migdani. Ma multi imperii, ntra care \u015fi Austro-Ungaria, ricura tra totna tru istorie, democra\u0163ia ahurhi s-lucreadza salami, maxus tru Europa. Tru yinar 1918, atel dit soni an a polimlui, prezidentul Wodrow Wilson \u0163anu un discurs emblematic ti minduita ali SUA, cari avea intrata tru polim tru 1917, cadealihea, deadun cu Marea Britanie, Fran\u0163a \u015fi alanta alia\u0163 nica si Rom\u00e2nia. Mardzin\u2019li fapti atumtea di liderlu american s-ved ma amanat tru evolu\u0163ia a societatil\u2019ei interna\u0163ionala. Imperiul \u0163aristu s-aalaxi tru Uniunea Sovietic\u0103, prit un babagean complot comunistu, iara Germania a kaiserului agiumsi una ripublic\u0103 st\u0103puit\u0103 di mindueri de revan\u015f\u0103, hiindalui la thimel\u2019ilu a naului polim mondial, nchisindalui di 2 dechenii ma amanat. Secolu ti avea curata di c\u00e2ndu imperiile europene apreasira laolu fu naima cama marli di tu istoria a lui.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Evenimentele organizate tra sa yilipseasca momentele di aoa si una suta di ani na spun una dun\u2019eaua nioca dit secolu al XlX-lea, cu mentalit\u0103\u0163 \u00eenvicl\u2019iti ama tru care progreslu tehnico-\u015ftiin\u0163ific eara cadealihea \u015fi ahurhea tra s\u0103-\u015fi spun\u0103 zborlu. Dimec, poate s-hiba spus ca tamam evolu\u0163ia tehnic\u0103, pu\u0163an achcasita a liderilor a statilor di atumtea, dusi la amploarea cunuscut\u0103 di primlu ploim mondial. \u015ei tut dezvoltarea tehnologic\u0103 \u015fi amintarli \u015ftiin\u0163ifice deadira evolu\u0163ia a dun\u2019eaual\u2019ei dit aestu secol recentu, cari u fac tra s\u0103 s-aduca tut ma multu cu fanteziile a nascantor anyiis\u0103tori dit secolele tricute.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Tru 1914, automobilele ghiusbilea avea insita tru videala \u015fi avea nica arahoati di lemnu iara avioanele f\u0103tea protili azboiuri ama multu ayon\u2019ea, aca rom\u00e2nul Traian Vuia avea fapta prota alinari di pi loc a omlui, cu halat isis di bord, masi tru 1906. Di atumtea, omlu agiumsi tru spa\u0163iul extraterestru, st\u0103puiasti spa\u0163ii largurii pi pimintu ica sum loc \u015fi sum ape ama \u015fi pi ateali ahandoasi, atomice, di nauntrul ali materiei nica si di nauntrul a hiin\u0163al\u2019ei umane. Ti prota oara tru istoria a l\u2019ei, societatea uman\u0103 easte una global\u0103, timil\u2019iusita pi cunu\u015fteari \u015fi comunicare pi tuta suprafa\u0163\u0103 a Terral\u2019ei.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Harta politic\u0103 a Europal\u2019ei apufusita dupu protlu polim mondial Armani tru idyea scara si aza, cu ptani alaxeri. Evolu\u0163ia nai cama di simasie fapta pi Vecl\u2019hiul Continentu este tamam unificarea a Europei care, na spune istoria, adusi tru migdani primul \u015fi doilu polim mondial. Una utopie p\u00e2n\u0103 atumtea, ideea european\u0103 s-baga tru lucru dup\u0103 doilu polim, hiindalui una dit pu\u0163anili matimi \u00eenvi\u0163ate di politicieni \u015fi liderl\u2019ii na\u0163ionali ali Europa. Secolu ti tricu di la declan\u015farea a primlui polim mondial ica ateali 3 cirecuri di secol di la declansarea ufitial\u0103 a doilui polim mondial, cari va s-umpla la 1 di yismaciuni, nu spuni, ama, c\u0103 uminirea ar \u00eenvi\u0163ata lec\u0163ia ali irini \u015fi a polimlui dit aeste lahtaroasi conflagra\u0163ii prit cari tricu. F\u0103r\u0103 s-agiunga pi dimensiunile mondiale a atilor 2 conflagra\u0163ii, polimili u mintira f\u0103r\u0103 damanaseari laolu, di adusi, nica si tru aesti dzali, mor\u0163a, pliguit \u015fi mult\u0103 tran\u2019ipseari.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Armanipsearea: Tascu Lala<\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
La 28 di alunar 1914, Austro-Ungaria ataca Sarbia \u015fi nchisea, ahtari, protlu polim mondial. Nu era niti una surpriz\u0103, ataca fu pretedata di un ultimatum \u015fi s-fatea tamam dupu un mes di la asasinarea, la 28 di cirisar 1914, a prin\u0163ului clirunumsitor a Imperiului austro-ungar. Nchisi deapoa un cadealithea tir di declara\u0163ii di […]<\/p>\n","protected":false},"author":124,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[47548],"tags":[48233,48232,48231,46574],"coauthors":[],"class_list":["post-186566","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-focus","tag-austro-ungaria","tag-irine","tag-polim","tag-sarbia"],"acf":[],"yoast_head":"\n