{"id":187160,"date":"2016-01-24T21:36:00","date_gmt":"2016-01-24T19:36:00","guid":{"rendered":"http:\/\/devrri.freshlemon.ro\/actualitati\/unire-si-revolta-187160.html"},"modified":"2016-01-24T21:36:00","modified_gmt":"2016-01-24T19:36:00","slug":"unire-si-revolta","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html","title":{"rendered":"Unire \u015fi revolt\u0103"},"content":{"rendered":"<p>Tru gh\u2019ianuar 1859, domnitorulu recentu aleptu a Moldov\u00e2l\u2019ei si afla tru capitala statului vi\u0163in, Muntenia, si pare c\u0103 pi calea, \u00een drum spri Istambul, iu lipsea s\u0103 ob\u0163\u00e2n\u0103 agrementul a putearil\u2019ei dominant\u0103 tr\u00e2 mandatulu a lui. Nu eara un lucru di arad\u0103 ca principatile rom\u00e2ne\u015fti, Moldova \u015fi Muntenia, s\u0103 \u00ee\u015fi aleag\u0103 singure domnitorulu. Di aform\u2019ia c\u0103, da, \u015fi Muntenia si afla tru aest\u0103 situa\u0163ie, a\u0163ea tr\u00e2 apof\u0103sire care s\u0103 u aib\u0103 func\u0163ia suprem\u0103 \u00een stat. La Ia\u015fi \u015fi la Bucure\u015fti, capitalile a \u0163ilor dau\u0103 principate rom\u00e2ne\u015fti, si impunea adep\u0163\u00e2 a ideilor revolu\u0163ionare di-tru 1848. Alt\u0103 turlie, tamam domnitorulu recent aleptu a Moldov\u00e2l\u2019ei, colonelul Alexandru Ioan Cuza, vizitatorulu a Bucure\u015ftiului di-tru gh\u2019ianuar 1859, eara un revolu\u0163ionar patrudz\u0103\u0163\u00e2optistu\u201d \u015fi fu aleptu tru analta func\u0163ie di c\u0103tr\u0103 colegi di minduire  \u015fi alumt\u0103. Tut a\u015fi si minduia \u015fi \u00een Muntenia \u015fi tru amindaule statile rom\u00e2ne\u015fti, tineril\u2019i revolu\u0163ionari si minduia  la unire.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Di 3 an\u2019i, dup\u0103 Polimulu a li Crimeie, m\u0103rile puteri a li Europ\u0103 a secolului al XlX-lea discuta dispre problema principatilor rom\u00e2ne\u015fti, care c\u0103fta s\u0103 si uneasc\u0103 \u00eentr-un singur stat. Interesile a lor pi a\u0163iste locuri eara m\u0103ri, ahtare turlie c\u0103, \u00een afoar\u0103 di Fran\u0163a, ni\u0163iun om nu agreea ideea a uniril\u2019ei a \u0163ilor daule principate rom\u00e2ne\u015fti. Austro-Ungaria avea frixe, pi bun\u0103 ndriptate, c\u0103 unirea a \u0163ilor daule principate, Moldova \u015fi Muntenia, vrea s-eara urmat\u0103 di cererea a uniril\u2019ei cu Transilvania, al treilea principat rom\u00e2nescu, ama \u015fi un teritoriu aflat \u00een posesia a imperiului cu capitala la Viena. Rusia nu agrea ni\u0163e ea a\u0163ist\u0103 idee, di aform\u2019ia c\u0103, di-tru 1812, ocupa ca la v\u00e2r\u00e2 giumitate din Moldova, partea a l\u2019ei estic\u0103, numit\u0103 Basarabia. Imperiul Otoman, aflat la sud, nu eara dispus, nu avea chefe s\u0103 vead\u0103 un\u0103 forma\u0163iune statal\u0103 puternic\u0103 tru a\u0163ist\u0103 parte a Europ\u00e2l\u2019ei, pi care mutrea  di secole s\u0103 u \u0163\u00e2n\u0103 sum influen\u0163a a lui. \u015ei, cu tute aeste, \u00eendr\u0103zne\u0163il\u2019i \u015fi inimar\u0163\u00e2l\u2019i revolu\u0163ionari rom\u00e2ni di-tru 1859 preg\u0103tea un\u0103 formul\u0103 multu abil\u0103 di a ob\u0163\u00e2nire, cu tute aeste, unirea a principatilor, cu toat\u0103 opozi\u0163ia m\u0103rilor puteri. \u015ei cum a\u0163ea \u0163i nu easte interzis, este permis, Bucure\u015ftiul lu aleapse domnitor a li Muntenie tot pi Alexandru Ioan Cuza, \u0163el care avea agiumt\u0103, cu ndau\u0103 dz\u00e2le ninte, \u015fi domnitor a li Moldov\u0103. Ama partea complicat\u0103 mizi tora urma. Abila mi\u015fcare a rom\u00e2nilor, di aleadzire tut a\u0163eau\u015fi persoan\u0103 pi tronurile di la Ia\u015fi \u015fi Bucure\u015fti, fu aprucheat\u0103 cu n\u00e2r\u00e2ire \u015fi inate di m\u0103rile puteri europeane, care si opunea a uniril\u2019ei a principatilor a rom\u00e2n\u2019ilor. Dup\u0103 7 ani di domnil\u2019e, Cuza fu obligat s\u0103 abdic\u0103, inclusiv tr\u00e2 a \u0163\u00e2nire a\u015fi cum eara unirea di faptu a \u0163ilor dau\u0103 principate.<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Fu \u00eenlocuit cu un domnitor xen, faptu di c\u00e2bule, acceptat di tuit a\u0163eale\u015fi m\u0103ri puteri care decidea asupra a mir\u00e2l\u2019ei a rom\u00e2n\u2019ilor. Carol l  avu un\u0103 domnil\u2019e lung\u0103 \u015fi mplin\u0103 di realiz\u0103ri, tru chirolu a cure si ob\u0163\u00e2nu \u015fi independen\u0163a a \u0163ar\u00e2l\u2019ei \u015fi transformarea l\u2019ei \u00een regat, cu numa Rom\u00e2nia. Tru 1918, la bitisita  primului polim mondial, si unea cu naua Rom\u00e2nie \u015fi principatulu a Transilvanil\u2019ei. Tru tut a\u0163elu\u015fi an, tru mplin polim, ama, Basarabia si xanaunea \u015fi ea cu regatulu a Rom\u00e2niil\u2019ei. Eara disp\u0103r\u0163\u00e2t\u0103 di principatulu a Moldov\u00e2l\u2019ei di ma ghine di un secol ninte. Tru 1812,  printr-un\u0103 achic\u0103sire cu Turchia, piste capulu a rom\u00e2n\u2019ilor, Rusia u loa Basarabia, provincia a Moldov\u00e2l\u2019ei dintr\u0103 Prut \u015fi Nistru. Di-tru 1918 p\u00e2n\u0103 tru 1940, Basarabia fu parte a Rom\u00e2niil\u2019ei. Stalin, tru politica lui hegemonist\u0103, ar\u0103chi, pur \u015fi simplu, printr-un ultimatum, Basarabia di la regatulu a Rom\u00e2niil\u2019ei. L\u2019i amput\u0103, l\u2019i t\u00e2l\u2019e sudulu \u015fi nordul, care  m\u2019earsir\u0103 la Ucraina, \u015fi l\u2019i-are ata\u015fat\u0103 Transnistria, un\u0103 band\u0103 di hoare moldovine\u015fti pi malul st\u00e2ngu a Nistrului. Tru 1991, un\u0103oar\u0103 cu destr\u0103marea a Uniunil\u2019ei Sovietic\u0103, fosta republic\u0103 unional\u0103 \u00ee\u015fi amint\u0103 independen\u0163a. Un cirec di secol, Republica Moldova \u00ee\u015fi c\u0103ft\u0103 un\u0103 cale tru Europa democratic\u0103, av\u00e2ndalui dipriun\u0103 agiujtorulu declarat \u015fi programatic a Rom\u00e2niil\u2019ei. Tru a\u0163iste dz\u00e2le, basarabeanil\u2019i, rom\u00e2nil\u2019i a Republic\u00e2l\u2019ei Moldova, pricum rom\u00e2nil\u2019i din \u00eentreaga lume, va s\u0103 gioac\u0103 avdz\u00e2ta Hor\u0103 (cor) a Uniril\u2019ei a li Moldov\u0103 cu Muntenia, la 24 gh\u2019ianuar 1859. Apoia va s\u0103 si toarn\u0103, probabil, la protestile contra a \u0163ea \u0163i clasa politic\u0103 di la Chi\u015fin\u0103u li ofer\u0103 ca mir\u0103 \u015fi v\u2019initor. (Marius Ti\u0163a)<\/p>\n<p>&#13;<br \/>\n&#13;<\/p>\n<p>Armanipsire: Hristu Steriu<\/p>\n<p>&#13;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Tru gh\u2019ianuar 1859, domnitorulu recentu aleptu a Moldov\u00e2l\u2019ei si afla tru capitala statului vi\u0163in, Muntenia, si pare c\u0103 pi calea, \u00een drum spri Istambul, iu lipsea s\u0103 ob\u0163\u00e2n\u0103 agrementul a putearil\u2019ei dominant\u0103 tr\u00e2 mandatulu a lui. Nu eara un lucru di arad\u0103 ca principatile rom\u00e2ne\u015fti, Moldova \u015fi Muntenia, s\u0103 \u00ee\u015fi aleag\u0103 singure domnitorulu. Di aform\u2019ia [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":124,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[47548],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-187160","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-focus"],"acf":[],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v27.3 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Unire \u015fi revolt\u0103 - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"ro_RO\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Unire \u015fi revolt\u0103 - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Tru gh\u2019ianuar 1859, domnitorulu recentu aleptu a Moldov\u00e2l\u2019ei si afla tru capitala statului vi\u0163in, Muntenia, si pare c\u0103 pi calea, \u00een drum spri Istambul, iu lipsea s\u0103 ob\u0163\u00e2n\u0103 agrementul a putearil\u2019ei dominant\u0103 tr\u00e2 mandatulu a lui. Nu eara un lucru di arad\u0103 ca principatile rom\u00e2ne\u015fti, Moldova \u015fi Muntenia, s\u0103 \u00ee\u015fi aleag\u0103 singure domnitorulu. Di aform\u2019ia [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2016-01-24T19:36:00+00:00\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Marius Ti\u0163a\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Written by\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Marius Ti\u0163a\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Est. reading time\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/unire-si-revolta-id187160.html#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/unire-si-revolta-id187160.html\"},\"author\":{\"name\":\"Marius Ti\u0163a\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348\"},\"headline\":\"Unire \u015fi revolt\u0103\",\"datePublished\":\"2016-01-24T19:36:00+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/unire-si-revolta-id187160.html\"},\"wordCount\":837,\"articleSection\":[\"Focus\"],\"inLanguage\":\"ro-AR\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/unire-si-revolta-id187160.html\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/unire-si-revolta-id187160.html\",\"name\":\"Unire \u015fi revolt\u0103 - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#website\"},\"datePublished\":\"2016-01-24T19:36:00+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/unire-si-revolta-id187160.html#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"ro-AR\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/unire-si-revolta-id187160.html\"]}]},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/actualitati\\\/focus\\\/unire-si-revolta-id187160.html#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Prima pagin\u0103\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Actualitati\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/actualitati\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":3,\"name\":\"Focus\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/actualitati\\\/focus\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":4,\"name\":\"Unire \u015fi revolt\u0103\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/\",\"name\":\"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional\",\"description\":\"Totul despre Rom\u00e2nia \u015fi rom\u00e2ni, \u00een 13 limbi\\\/dialecte!\",\"inLanguage\":\"ro-AR\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348\",\"name\":\"Marius Ti\u0163a\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.rri.ro\\\/ro_ar\\\/author\\\/marius-tita\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Unire \u015fi revolt\u0103 - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html","og_locale":"ro_RO","og_type":"article","og_title":"Unire \u015fi revolt\u0103 - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","og_description":"Tru gh\u2019ianuar 1859, domnitorulu recentu aleptu a Moldov\u00e2l\u2019ei si afla tru capitala statului vi\u0163in, Muntenia, si pare c\u0103 pi calea, \u00een drum spri Istambul, iu lipsea s\u0103 ob\u0163\u00e2n\u0103 agrementul a putearil\u2019ei dominant\u0103 tr\u00e2 mandatulu a lui. Nu eara un lucru di arad\u0103 ca principatile rom\u00e2ne\u015fti, Moldova \u015fi Muntenia, s\u0103 \u00ee\u015fi aleag\u0103 singure domnitorulu. Di aform\u2019ia [&hellip;]","og_url":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html","og_site_name":"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","article_published_time":"2016-01-24T19:36:00+00:00","author":"Marius Ti\u0163a","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Written by":"Marius Ti\u0163a","Est. reading time":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html"},"author":{"name":"Marius Ti\u0163a","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#\/schema\/person\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348"},"headline":"Unire \u015fi revolt\u0103","datePublished":"2016-01-24T19:36:00+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html"},"wordCount":837,"articleSection":["Focus"],"inLanguage":"ro-AR"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html","url":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html","name":"Unire \u015fi revolt\u0103 - Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#website"},"datePublished":"2016-01-24T19:36:00+00:00","author":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#\/schema\/person\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html#breadcrumb"},"inLanguage":"ro-AR","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html"]}]},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/actualitati\/focus\/unire-si-revolta-id187160.html#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Prima pagin\u0103","item":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Actualitati","item":"https:\/\/www.rri.ro\/actualitati"},{"@type":"ListItem","position":3,"name":"Focus","item":"https:\/\/www.rri.ro\/actualitati\/focus"},{"@type":"ListItem","position":4,"name":"Unire \u015fi revolt\u0103"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#website","url":"https:\/\/www.rri.ro\/","name":"Radio Rom\u00e2nia Interna\u021bional","description":"Totul despre Rom\u00e2nia \u015fi rom\u00e2ni, \u00een 13 limbi\/dialecte!","inLanguage":"ro-AR"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.rri.ro\/#\/schema\/person\/95ad5ffea8245c8644a7761f668e2348","name":"Marius Ti\u0163a","url":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/author\/marius-tita"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187160","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/users\/124"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=187160"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/187160\/revisions"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=187160"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=187160"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=187160"},{"taxonomy":"author","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/wp-json\/wp\/v2\/coauthors?post=187160"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}