Sistemlu ali economie dirijata di c\u0103tra stat fu una pies\u0103 di rezisten\u0163\u0103 a regimlui comunistu. Dup\u0103 instalarea a primlui guvernu comunistu tru Rom\u00e2nia, pi 6 di martu 1945, PCR a ahurhi s-bag\u0103 tru practico aestu sistem. Tra alaxearea ali economie, partidlu comunist baga besa pi institu\u0163iile di stat pi cari li avea aputrusita sum tutela ali armata sovietica, pi cadrili isisi, pi lucarlu ideologicu, pi zori \u015fi pi cointeresare. Ritmul di treatiri di la una economie liber\u0103 di pia\u0163\u0103 la una centralizat\u0103 \u015fi planificat\u0103 fu una cari tanu ndoi an\u2019i, ama cu obiective ghini zugrapsiti \u015fi bagati tru lucru.Metoda fu na\u0163ionalizarea ica confiscarea, iara bantali fura anamisa di printipalele bunuri cari tricura tru nicuchirata a statlui. Lugursiti un ditru seamnili a capitalismului, bantali fura deposedate di prerogativele \u015fi di activili a lor, di ndreptul tra s-da mparmuturi \u015fi tra s-apufuseasca tocuri, di depozite \u015fi alti crean\u0163e.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Nomlu 119 dit 11 di cirisar 1948 na\u0163ionaliza ntrprinderli industriale, bancari, di asigur\u0103ri, miniere \u015fi di transporturi, cari intra tru nicuchirata a statlui. Practic, iti halati di produc\u0163ie s-ti adutea amintaticu eara etatizata. Nicolae Magherescu, membru a tineretlui liberal \u015fi \u015fef di caghinit a ministrului di finan\u0163e Mihail Romniceanu, \u015f-adutea aminte tru 1996 c\u00e2ndu fu intervievat di Centrul di Istorie Oral\u0103 dit Radiodifuziunea Rom\u00e2n\u0103 di momentele cari s-featira dupu na\u0163ionalizari.\u201cTu\u0163 lucratorl\u2019i ti eara la alanti b\u0103nta fura priloa\u0163 di Banca Na\u0163ional\u0103, cari agiumsi banc\u0103 di stat \u015fi masi prit ea s-f\u0103tea tute opeara\u0163iunile bancari: \u015fi di cas\u0103, \u015fi di credite, \u015fi decont\u0103ri \u015fi tuti. Eara una singur\u0103 banc\u0103, di atumtea ahurhi sistemul centralizat a statului. Sistemlu centralizat a statlui ahurhi cu sistemlu bancar, c\u0103te sistemlu bancar eara atel cari li tanea p\u00e2rghiile economico-financiari tru m\u00e2na a lui \u015fi atumtea ma asparsi tut sistemlul bancar particular \u015fi concentr\u00e2ndalui tuti opearaa\u0163iunile tru una singur\u0103 banc\u0103 centralizat\u0103, di atumtea ahurhi sistemlu centralizat di statu.\u201d<\/em><\/p>\n
Etatizarea a sistemlui bancar dusi la cadearea ali economie di pia\u0163\u0103 \u015fi a sistemlui di creditare, a circula\u0163iil\u2019ei monetare, \u201cmotorlu\u201d a unei economii s\u0103n\u0103toasa. Mihail Magherescu \u015f-adusi aminti di naile condi\u0163ii tru cari lucra un lucratoru tru una banc\u0103.\u201cEaram nau intrat tru banc\u0103 \u015fi aveam nai cama n\u2019ica tin\u2019ie di cafi mes, c\u0103 earam stagiaru, una tin\u2019ie di vara 4.500.000 di lei, iara una p\u00e2ni eara 200.000 ica 400.000 lei, vahi \u015fi ma multu. Tra s-asparga ica s-confisca tute aesti halat di produc\u0163ie cari eara tru m\u00e2na a clasal\u2019ei di mesi ica ali burgheziei, guvernul vini cu una reform\u0103 monetar\u0103, ama nu eara una reform\u0103 monetar\u0103 tru noima alithea a zborlui, ca eara masi una lichidari a tutulor paradzlor, ama nu s-d\u0103dea ici ti va al\u2019iumtrea.<\/em><\/p>\n
Noi cari earam lucratori earam singurl\u2019ii privilegia\u0163 cate loam una tin\u2019ie di cafi mes c\u00e2t di n\u2019ica, ama eara una tin\u2019ie. \u0162anu minte c\u0103 atumtea, tru 1947, loi 30 di lei, ama cu 30 di lei ae\u015fta puteai s-adari tiva. Al\u0163ii, cari nu eara tru \u201cc\u00e2mpul a lucarlui\u201d cum spunea comuni\u015ftil\u2019i, nu loa ici tiva. \u015ei aesta fu nai ma mari goad\u0103 cari s-deadi ali burghezie, c\u0103 prota s-prota al\u2019i si loara paradzl\u2019i. Dup\u0103 ti loara paradzl\u2019i, dup\u0103 un an di dzale, guvernul vini cu na\u0163ionalizarea a tutulor nteprinderilor particulare \u015fi atumtea s-deadi a doaua goad\u0103.<\/em><\/p>\n
Tru anlu 1952 vini a doua reform\u0103 monetar\u0103 cari nu s-feati la paritatea di 1 la 1, ca la paritatea di 1 la 20 \u015fi nu s-alaxira tut paradzl\u2019i ti l\u2019i-avea deponen\u0163al\u2019i, ca masi p\u00e2n\u0103 la un cuantum. Aesti fura halatli prit cari Partidlu Comunist c\u0103fta s-ascapa di burghezie \u015fi s\u0103-\u015fi atrag\u0103 tuti halatli tru paradz cari eara tru vasilie<\/em>.\u201dConsilierl\u2019i sovietit fura un element esen\u0163ial tru naua turlie di economie pi cari putearea comunist\u0103 di Bucure\u015fti u baga tru practic\u0103. Ia ti spuni Mihail Magherescu:\u201cTru Banca Na\u0163ional\u0103 mini, isis, vidzui consilieri c\u00e2ndu earam priloat di la Banca Rom\u00e2nesc\u0103. Maca earam multu tinir \u015fi nincurunat, mi pitricura la sucursala Ploie\u015fti, ama nu sidzui ca masi doi ani \u015fi deapoa mi turnaiu tru central\u0103. \u015ei c\u00e2ndu mi turnaiu tru central\u0103, aesta s-feati prit 1949-50, avea clo un consilier sovietic cari avea numa Roma\u015fov, n\u2019i-aduc aminti numa salami. \u015ei nu eara kiskinu tru stran\u2019ili cu cari eara nviscut \u015fi pantalon\u2019i nic\u0103lca\u0163, asi c\u00e2tu \u0163an io minte. \u015ei aestu vini cu tuti instruc\u0163iunile di la GostBank, di Moscova, \u015fi noi tricum cu tuti opera\u0163iunile a noastri di banc\u0103 pi modelu GostBank.\u201d<\/em><\/p>\n
Ama Mihail Magherescu vru sa spun\u0103 c\u0103 regimlu s-andrupa \u015fi pi vecl\u2019ili cadre ti agiundzeari scupadzl\u2019i a lui:\u201cTuti capitili cari cumandusira aestu proces multu ghini ndreptu fura cadrili vecl\u2019i. Ma s-earai kiskinu, nu avu\u015fi nicukirati ica nu aveai intreprinderi,ma s-earai un bun lucrator, earai al\u0103sat s-lucredz. \u015ei tut aestu aparat kiro di 8-9 ani feati lucarle aesti, dimec comuni\u015ftii lucrara tut cu cadrile vecl\u2019i. Io pot s\u0103 zburascu ma ghini dispre Banca Na\u0163ional\u0103, iu lucraiu p\u00e2n\u0103 c\u00e2ndu in\u015fii la pensie. Tu\u0163 fo\u015ftil\u2019i directori cari eara ma vecl\u2019i \u015fi avea atumtea 45 di ani ica 50 di ani fura alaxi\u0163 preayalea ayalea cu cadre vecl\u2019i di partid nica \u015fi cu huryeat cari aca nu avea una preg\u0103tire financiara\u0103, baga besa multu di multu pi tehnocra\u0163ii cari eara tanu\u0163 tru posturi \u015fi nu eara tru func\u0163ie di cumanduseari<\/em>.\u201dPrit na\u0163ionalizare, bantali rom\u00e2ne\u015fti s-integra tru un tip di economie cari nu avea futa varnaoara probat tru niti una vasilie dizvoltat\u0103. Economia dirijat\u0103 p\u0103rea pi carti una superioar\u0103 a atil\u2019ei di pia\u0163\u0103, ama tru realitate va s-agiunga tamam al\u2019iumtrea: falimentul avea s-iasa tru videala tru an\u2019il\u2019i cari vrea s-yina.<\/p>\n
Angrapsearea: Steliu Lambru<\/p>\n
Armanipsearea: Tascu Lala<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Sistemlu ali economie dirijata di c\u0103tra stat fu una pies\u0103 di rezisten\u0163\u0103 a regimlui comunistu. Dup\u0103 instalarea a primlui guvernu comunistu tru Rom\u00e2nia, pi 6 di martu 1945, PCR a ahurhi s-bag\u0103 tru practico aestu sistem. Tra alaxearea ali economie, partidlu comunist baga besa pi institu\u0163iile di stat pi cari li avea aputrusita sum tutela […]<\/p>\n","protected":false},"author":127,"featured_media":188610,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[48422],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-188609","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pro-memoria-ro_ar"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n