Pana tru 1945, dzuua di 10 di mai 1866 avu semnifica\u0163ia a unal\u2019ei ahurhita tra societatea rom\u00e2neasc\u0103, a unal\u2019ei ahurhita buna dup\u0103 una lung\u0103 \u015fi mintita perioad\u0103 di c\u0103ft\u0103ri, incertitudin\u2019i \u015fi pismanlachiseari. Tru prota giumitati a secolului al 19-lea, rom\u00e2n\u2019il\u2019i c\u0103ftara s-bag\u0103 tu lucru ideile a modernitatil\u2019ei \u015fi s\u0103 u creasca prucukia \u015fi democra\u0163ia. Eale fitrusira prit persoana a printipilui ghirman Carol di Hohenzollern-Sigmaringen a curi yineari, pi scamnu tu 10 di mai 1866, va u discl\u2019ida nai ma bun\u0103 perioad\u0103 dit istoria ali Rom\u00e2niei. Timil\u2019iusitorlu Carol I eara protlu dit atel\u2019i 4 vasil\u2019eadz ti l\u2019i-avu Rom\u00e2nia, dup\u0103 p\u0103rerea a multor \u015fi nai ma bun ditru el\u2019i. Istoriclu Alin Ciupal\u0103 spusi c\u0103, tru ahurhita, Carol \u015fi rom\u00e2nii, s-ampulisira cu dificult\u0103\u0163 di aprucheari un alantu, ama \u015fi cu nadie.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
“Nafoara a clasal\u2019ei polititi rom\u00e2ne\u015fti, Carol easti aprucheat cabaia cu indiferen\u0163\u0103 di c\u0103tra rom\u00e2ni cate ae\u015fta nu-l cunoscu, easti un printipe ghirman, catolic, dimi un xenu tra nai ma mul\u0163a ditru el\u2019i. Al\u2019iumtrea, elita politic\u0103 lu aproachi cu multi nadii. Dup\u0103 deziluzia a domniil\u2019ei al Alexandru Ioan Cuza, tru yinitorlu vasil\u2019e Carol I el\u2019i \u015f-bagara mari nadii. Di alt\u0103 parte, lipseasti s\u0103 spunem c\u0103 printipili domnitor ari, la yinearea Bucure\u015fti, un cadealithea \u015foc. Ma amanat, vasiloan\u2019ia Elisabeta, cu multa hazi, pirmituseasti episodlu cu yinearea al Carol tu Bucure\u015fti, dup\u0103 una cali lunga, cu pidimo \u015fi piricl\u2019iu, ama tu bitisita a curi, Bucure\u015fti, Carol easti cabaia nvirinat di realit\u0103\u0163ile ti li veadi. Eara un casaba cari, tru compara\u0163ie cu casabadzl\u2019I ghirman\u2019i, easti provincial. Are surpriza s-veada c\u0103 re\u015fedin\u0163a a lui, casile Golescu dit Bucure\u015fti, nu s-aduc cu una princiar\u0103. Anaparti di aesti nvirinari di momentu, Carol va s-nveata \u015fi va s-apraftaseasca s-treac\u0103 pisti aest\u0103 perioad\u0103 greaua a ahurhital\u2019ei. <\/em>Succesorlu al Carol I, nipotlu a lui Ferditand I, vrea s-agiunga tu harea a yilipsitorlui a lui lale. Deadun cu nicukira a lui, vasiloan\u2019ia Maria, el\u2019i agiundzea ctitorl\u2019ii ali Rom\u00e2nie Mari tru 1918. Istoriclu Alin Ciupal\u0103 scoasi tu videala extraordinara vitalitate a vasil\u2019elui pi cari u insufla a tutulor, tru ateali momente lahtaroasi a primlui polim mondial, ama \u015fi tru anvartusearea a statlui.<\/p>\n
\u201cVasiloan\u2019ia Maria \u015f-lo borgi \u015fi un alt rol, pi ninga atel di infirmier\u0103, di organizatoare, di persoan\u0103 cari alin\u0103 tran\u2019ipserli a pliguitlor \u015fi acivililor di dinapoia a frontului. Ea avut \u015fi un rol politic. Aca dac\u0103 sistemul a monarhiil\u2019ei constitu\u0163ionale di atumtea nu dadea izini a vasil\u2019eadzlor s-aib\u0103 borgi politice, ea va s-nastreaca aesti keaditi. Avuta a l\u2019ei coresponden\u0163\u0103 na demonstreaz\u0103 eforturile politice pi cari vasiloan\u2019ia Maria li feati pe cari Rom\u00e2nia s-aminta agiutorlu ahat di ananghisitu pe plan interna\u0163ional. Memorialistica a epocal\u2019ii na zburasti ti atea c\u0103 vasiloan\u2019ia nu \u015f-lo borgi masi un rol social \u015fi cultural, ca \u015fi un politic. Tru momentele multu ndilicati di la ahurhita a anlui 1918, vasiloan\u2019ia easti anamisa di pu\u0163an\u2019il\u2019i lideri ai rom\u00e2nilor cari nica pistipsea tru victorie, cari minduescu s-tana yiu idealu na\u0163ional. Dit videala morala, aestu purtatic vasiloan\u2019il\u2019ei merit\u0103 una aten\u0163ie ahoryea<\/em>.\u201d Treilu vasil\u2019e, Carol II-lu, fu una personalitate dificil\u0103 \u015fi controversat\u0103. Istoritl\u2019ii \u00eel lugursescu, \u015fi di furn\u2019ia a an\u2019ilor mintit 1930 c\u00e2ndu dumni, ca un di numa a curi s-leag\u0103 ahurhita a bitisital\u2019ei tra democra\u0163ia rom\u00e2n\u0103.<\/p>\n
Ia ti na spuni Florin Muller: \u201dCarol II-lu easti un personaj politic extrem di complexu pi cari eu va-lu bag tu lig\u0103tur\u0103 ma multu cu clirunoml\u2019I a lui cata cum Ion Antonescu I cu liderl\u2019ii comuni\u015fti andicra di Rom\u00e2nia a vasil\u2019eadzlor Carol I \u015fi Ferditand I. Carol easti un vasil\u2019e tru chirolu a curi procesele di modirnizare ali Rom\u00e2nie intr\u0103 tru una etap\u0103 noau\u0103 \u015fi el achicaseasti s\u0103 s-minteasca efectiv tru eale. Modernizarea rom\u00e2neasc\u0103 fu un proces tru cari principiile morale \u015fi constitu\u0163ionale fura tricuti tru plan secundar. Tra Carol, atea ti angrica fu ma ayon\u2019ia una manier\u0103 cvasi-fascist\u0103 di ascumbuseari a resurselor na\u0163ionale \u015fi un stil di lucru tru total\u0103 contradic\u0163ie cu stilurile austerului Carol I \u015fi atel a afendilui a lui, cump\u0103tatlui Ferdinand I. Mastea a lui di comportamentu politic al\u0103sa un tor cabaia vartostu arada a rom\u00e2nilor. El u ndreadzi Rom\u00e2nia tra totalitarismul cari va s-yina.\u201d<\/em><\/p>\n
Atel dit soni suvearan, Mihai I, tru anii di dup\u0103 polim, c\u00e2ndu s-ncuntra a comunizaril\u2019ei tra Rom\u00e2nia \u015fi feati mari eforturi tra xanaamintarea ali democra\u0163ie, s-aradapseasti tru tradi\u0163ia glorioas\u0103 a protlor doi suvearani. Tru un interviu ti alu deadi a centrului di Istorie Oral\u0103 dit Radiodifuziunea Rom\u00e2n\u0103 tru 2008, suveranlu, tora tru ilikia di 95 di ani, s-ti tricu prit multi griut\u0103\u0163, la fatea urminie a rom\u00e2n\u2019ilor cum s-aiba purtaticlu un alantu:<\/strong><\/p>\n
\u201cS-ai purtaticu tin\u2019isitu cu alanta, c\u00e2t s-poati s-nu carteasta varnu, uminil\u2019ea \u015fi ndaua lucri multu greu ti exighiseari. Bun\u0103tate, tru general, ama nu buneata p\u00e2n\u0103 di mardzina, varaoara lipseasti s-esta cama sertu, cum sa spune. Vidzui ahanti lucri ti s-fatea tru vasilie cu oamin\u2019il\u2019i \u015fi c\u00e2ndu vedz c\u0103 autorit\u0103\u0163li nu bat ureacl\u2019ea \u015fi aproape c\u0103 \u00eel\u2019i aruc\u0103 pri padi, \u0163i si fanateasti c\u00e2ndu vedz ahtari lucru. Io escu nvitat cu altutiva: tamam aesta, uminil\u2019ea, \u015fi s-ai purtaticu cu omlu di arada, oarfanu, idyea, tut oamin\u2019i him. Easti zori multu c\u00e2ndu \u00eel\u2019i andamusescu pi niscanta cari nu au aest\u0103 mentalitate \u015fi agudescu oamin\u2019il\u2019i aesta oarfan\u2019I, \u00eel\u2019i aruc\u0103 aclo ca vara cuprie, easti tiva ti nistraxeari aesta!\u201d<\/em><\/p>\n
Pi 30 di andreu 1947 monarhia rom\u00e2n\u0103 eara avinata di reghimlu comunistu \u015fi Rom\u00e2nia arcat\u0103 tru tirania di cari va s-asc\u0103pa tas tru 1989. Modelu a monarhiil\u2019ei easti, la 150 di an\u2019i, unu cari nsiamneadza normalitate.<\/p>\n
Armanipsearea: Tascu Lala<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Pana tru 1945, dzuua di 10 di mai 1866 avu semnifica\u0163ia a unal\u2019ei ahurhita tra societatea rom\u00e2neasc\u0103, a unal\u2019ei ahurhita buna dup\u0103 una lung\u0103 \u015fi mintita perioad\u0103 di c\u0103ft\u0103ri, incertitudin\u2019i \u015fi pismanlachiseari. Tru prota giumitati a secolului al 19-lea, rom\u00e2n\u2019il\u2019i c\u0103ftara s-bag\u0103 tu lucru ideile a modernitatil\u2019ei \u015fi s\u0103 u creasca prucukia \u015fi democra\u0163ia. Eale […]<\/p>\n","protected":false},"author":127,"featured_media":68456,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[48422],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-188639","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pro-memoria-ro_ar"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n