\n
<\/p>\n
Tru galleria-a mastiloru mutrinda tricutlu a rom\u00e2\u00f1iloru, a\u0163ea a istoriclui Nicolae Iorga easti anamisa di nai cama anc\u0103rcate di semnifica\u021bie pozitiv\u0103. Aestu lucru ari dau\u0103 exighiseri. Prota easti una politic\u0103, dimi a\u0163ea c\u0103 Nicolae Iorga fu asasinat tru brumaru 1940 di un\u0103 parei di legionari tru p\u0103durea di Strejnicu, ditu nordul a Bucure\u0219tiului. Iorga fu aflatu c\u0103bati di legionari ti moartea a liderului a lor Corneliu Zelea Codreanu tru 1938 iara moartea a lui pre\u015fcav\u0103 fea\u0163i ca elu s\u2019hib\u0103 mitizatu. A daua exighiseari, idyea di mari simasie cumu prota, fu a\u0163ea fortum\u0103 di produc\u021bie intelectual\u0103 \u0163i u al\u0103s\u0103 dupu elu: aproapea 20.000 di articoli di pres\u0103 \u0219i 1200 di tomuri \u0219i bro\u0219uri.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Academia Rom\u00e2n\u0103 nsimn\u0103 tora ayo\u00f1ea trea\u0163irea a unlui secol \u0219i giumitati di la amintarea al Iorga ditu 1871 pritu un\u0103 expozi\u021bie \u0219i un catalog cu documente personale facsimilate \u0219i caduri inedite. Eroulu yiurtusitu s\u2019avea amintat\u0103 Boto\u0219ani, tru nord-estul ali Rom\u00e2nie, ca hilliu a unlui avocat. Studii di istorie fea\u0163i la universit\u0103\u021b ditu Rom\u00e2nia, Italia, Fran\u021ba \u0219i Germania \u0219i ac\u0103\u0163\u0103 tu isapi lenu turlii di subiecte \u0219i teme di istorie ali Rom\u00e2nie \u0219i ali istorie universal\u0103. Ac\u0103\u0163\u0103 tu isapi \u0219i alte domenii culturale cum va hib\u0103 literatura \u0219i critica liteaar\u0103, editarea di documenti, istoria art\u0103llei, filosofia istoriillei. Poliglotu, Iorga eara fluent tru limbile di urdinari interna\u021bional\u0103 ditu a\u0163elu kiro \u0219i s-duki ligatu di curentul cultural a s\u0103m\u0103n\u0103torismului cari adutea ma marea ti\u00f1ie a huryeatlui.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Iorga fea\u0163i \u0219i politic\u0103 la nai ma analtu nivel \u0219i, a\u0219i cum spuneamu ma ninti, politica fu a\u0163ea cari \u0103lli adusi bitisita traghic\u0103. Fu \u0219ef di partid, parlamentar, prim-ministru anamisa di a\u00f1illi 1931-1932. Ditu videala politic\u0103 fu conservator, antisemit \u0219i adeptu a autoritarismului. Thimilliusi Partidul Na\u021bionalist Democrat deadunu cu avocatlu A. C. Cuza tru 1910 \u0219i anv\u0103rliga di primlu polimu mondial fu adeptulu ti intrarea ali Rom\u00e2nie tru polimu deadunu cu statili ditu Antanta, Fran\u021ba, Marea Britanie \u0219i Rusia. Fu profesor \u0219i aprucheatu a v\u0103sillelui Carol al II-lea, tru a curi camaril\u0103 avea intrat\u0103 tu bitisita-a a a\u00f1ilor 1930.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Prezidentulu ali Academie Rom\u00e2ne Ioan-Aurel Pop, la lansarea a expozi\u021billei ti Iorga la 150 di ani, exighisi aderen\u021ba a istoricului la ideea nai cama v\u0103rtoas\u0103 ditu a\u0163elu kiro, la na\u021bionalism. “Evocarea al Nicolae Iorga nu s\u2019fa\u0163i aplo, c\u00e2tiv\u0103r\u0103oar\u0103 nu poati s\u0103 s\u2019fac\u0103 ici c4\u0163e avu un\u0103 personalitati p\u0103nu di mardzin\u0103. Multi ditu punctilio a ban\u0103llei a lui suntu ti zburari \u0219i s-h\u0103rsir\u0103 di ans\u0103rearea a criti\u0163loru: di la activitatea ditu tinirea\u0163\u0103 p\u00e2n\u0103 \u015fi atea c\u0103 avea cum\u0103ndusit\u0103 un partid cari s\u0103 spusi na\u021bionalistu \u0219i p\u00e2n\u0103 la tentili a n\u0103sc\u0103ntoru ditu crea\u021biili a lui. Iorga b\u0103n\u0103 tu un kiro postromanticu, tru un\u0103 turlie di romantismu am\u0103natu, cari d\u0103dea a na\u021biunilor rolu fundamentalu tru istorie. Di alt\u0103 parti, tinirea\u021ba \u0219i maturitatea al Iorga s\u2019diplusea\u015fti cu perioada di destr\u0103mari a imperiilor multina\u021bionali \u0219i formarea-a statilor na\u021bionale tru Europa Central\u0103 \u0219i di Sud-Est. Nai cama ar\u0103sp\u00e2ndit\u0103 \u0219i avansat\u0103 idee a populiloru ghidati di elitili a secolui al 19-lea avea ca idee emanciparea colectiv\u0103, alumta ti libirtati na\u021bional\u0103. Dimecu Iorga s-lugursi \u0219i s\u0103 spusi ca hiinda un na\u021bionalistu.”<\/em><\/p>\n
Adz\u0103, mutrinda n\u0103poi, n\u0103ili b\u0103rnuri suntu cu mintea ta s\u2019nu hib\u0103 simfu\u00f1i cu alidzerllli fapti di n\u0103inta\u0219lli a lor. Ama Ioan-Aurel Pop cundille ti putearea di seduc\u021bie pi cari un\u0103 idee u fa\u0163i tu kirolu a llei. “Na\u021bionalismul yilipsea atum\u0163ea vrearea ti identitatea a populiloru pritu limb\u0103, ob\u00e2r\u0219ie, pisti, tradi\u021bii, folclor. A\u0163ea identificari a intelectualilor, a elit\u0103llei pr\u0103xit\u0103, cu a loru populi agiumti cu kirolu moderne, fu cultivat\u0103, ndrup\u0103t\u0103 \u0219i teoretizat\u0103 di romantismu ahurhinda cu Johann Gottfried Herder. Ti a\u0163ea, tr\u0103 Nicolae Iorga romantismul eara aproapea idyealui cu na\u021bionalismul. Nicolae Iorga bag\u0103 sumu semnul a egalitatillei anamisa di \u0219coala romantic\u0103 \u0219i \u0219coala na\u021bionalist\u0103, lugrsea\u015fti c\u0103 activitatea istoric\u0103 di haractiru romantic eara ndreapt\u0103 ti nisc\u0103n\u0163\u0103 scupadz na\u021bionali\u015fti. El cundilleadz\u0103 c\u0103 \u0218coala di Analte Studii di Paris eara atea cari \u0103lu avea c\u0103nd\u0103sit\u0103 s\u2019aca\u0163\u0103 calea di c\u0103t\u0103 curentul romantic, dimi na\u021bionalistu, c\u0103tr\u0103 metoda seert\u0103 \u0219i strict\u0103 a m\u0103rturiillei documentilor.”<\/em><\/p>\n
Furtea\u0163a ti nipistipseari \u0163i u avu na\u021bionalismul tru secolu 19-lea nu fu ici ti niac\u0103\u0163ari tu isapi. A\u0163ea furtea\u0163\u0103 poti s\u2019hib\u0103 vidzut\u0103 \u015fi adz\u0103 ac\u0103 numata easti un\u0103 idhee \u0163entral\u0103. Ioan-Aurel Pop. “Adz\u0103 noi spunem c\u0103 pritu romantism s-distipt\u0103 spiritul na\u021bional iara tru kirolu al Iorga s\u0103 spunea c\u0103 s\u2019avea di\u015ftiptat\u0103 spiritlu na\u021bionalistu. Populu, pritu cari Iorga akic\u0103sea huryitimea, \u0219i eara ti dealihea maca 90% \u015f-cama ditu rom\u00e2ni eara atum\u0163ea huryea\u0163, eara creatorlu a tutulor valorlor na\u021bionali. El s\u0103 spunea ca hiindalui na\u021biunea tru tuti timpurli cari nu eara altu\u0163ivs c\u0103 ma\u015f un\u0103 videal\u0103 a huryitimillei. Neise, tr\u0103 Iorga, s\u2019e\u015ft\u0103 na\u021bionalistu nsimna s\u2019e\u015ft\u0103 democrat di itia c\u0103 na\u021biunea eara reprezentat\u0103 di huryea\u0163. Etimologhicu zbur\u0103nda, exighisea Iorga, zboar\u0103li latin \u0219i grec cari exprim\u0103 no\u021biunea di populu, dimi populus \u0219i dimos, eara sinonimi. \u0218i atum\u0163ea, cum na\u021biunea eara isa cu populu \u0219i cu na\u021bionalismul iara demosul cu democra\u021bia eali eara no\u021biuni sinonime. A deapoa cara na\u021bionalismul yilipsea turlia superioar\u0103 di solidaritati a popului, atum\u0163ea el nu putea s\u2019hib\u0103 c\u0103 ma\u015fi democra\u021bie. Aestu eara na\u021bionalismul tru concep\u021bia al Nicolae Iorga.”<\/em><\/p>\n
Cathi unu b\u0103rnu ari credzurli a lui ei \u0219i nu di p\u021b\u0103ni ori credin\u021bili aduc ma multu ar\u0103u \u0219i tr\u0103\u00f1ipseari dic\u00e2t avea naeti s-u fac\u0103. Istoria nu giudic\u0103 oami\u00f1illi \u0219i ideili a lor ama lipsea\u015fti s\u2019li exighiseasc\u0103. Avantajili a posteritatillei suntu c\u0103 ea poati s\u0103 spun\u0103 atea \u0163i tr\u0103 anterioritati eara un yinitoru nilimbidu.<\/p>\n
Autoru: Steliu Lambru<\/p>\n
Arm\u00e2nipsearea: Ta\u015fcu Lala<\/p>\n
Tru galleria-a mastiloru mutrinda tricutlu a rom\u00e2\u00f1iloru, a\u0163ea a istoriclui Nicolae Iorga easti anamisa di nai cama anc\u0103rcate di semnifica\u021bie pozitiv\u0103. Aestu lucru ari dau\u0103 exighiseri. Prota easti una politic\u0103, dimi a\u0163ea c\u0103 Nicolae Iorga fu asasinat tru brumaru 1940 di un\u0103 parei di legionari tru p\u0103durea di Strejnicu, ditu nordul a Bucure\u0219tiului. […]<\/p>\n","protected":false},"author":127,"featured_media":123226,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[48422],"tags":[46569,39501,42878,147681],"coauthors":[],"class_list":["post-188816","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-pro-memoria-ro_ar","tag-150-di-ani","tag-ioan-aurel-pop","tag-nicolae-iorga","tag-romania-ro_ar"],"acf":[],"yoast_head":"\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"