{"id":191463,"date":"2018-02-02T11:59:00","date_gmt":"2018-02-02T09:59:00","guid":{"rendered":"http:\/\/devrri.freshlemon.ro\/actualitati\/nicolae-constantin-batzaria-20-11-1874-21-01-1952-191463.html"},"modified":"2018-02-02T11:59:00","modified_gmt":"2018-02-02T09:59:00","slug":"nicolae-constantin-batzaria-20-11-1874-21-01-1952","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.rri.ro\/ro_ar\/cultura-si-adet-armanesti\/scriitori-armani\/nicolae-constantin-batzaria-20-11-1874-21-01-1952-id191463.html","title":{"rendered":"Nicolae Constantin Batzaria (20.11.1874 – 21.01.1952)"},"content":{"rendered":"

Nicolae Constantin Batzaria<\/strong> (20.11.1874 — 21.01.1952)<\/p>\n


\n <\/p>\n

Marli umoristu Nicolae Batzaria, easti faptu tu 20 di \u015fcurtu, iara tu meslu brumar \u0103l\u2019i si arupsi hirlu a ban\u0103l\u2019ei tu un\u0103 h\u0103psani comunist\u0103.

\nNicolae Batzaria, s-featsi Cru\u015fuva tu anlu 1874. Anvitsa prota la scoala rom\u00e2neasca dit casaba s-dapoia la Liceulu rom\u00e2nescu di Bituli. S-ngrapsi la facultatli di Literi \u015f-Dreptu Bucure\u015fti, ama al\u00e2s\u0103 \u00eenve\u0163lu c\u00e2 nu avea cu \u0163i s-b\u00e2neadz\u00e2. Ahurhi lucrul di tinir: fu director \u015f-profesor la \u015fcoala rom\u00e2neasca di Crusuva, profesor la liceulu rom\u00e2nescu di Ianina, la liceulu di Bituli, inspector \u015fcolar ti vilaetili Cosova \u015fi-S\u00e2runa, \u0163i eara atum\u0163ea sum turta.

\nDi itia ca eara un bun politician s-u stea ghini s-limba anturteasca agiumsi senator di Istanbul tu anlu 1908 s-ministru a lucrarlor publiti tu anlu 1912 tu guvernul a Gion\u2019ilor Turta. La anlu 1913, simna di partea ali chivernisi anturteasca Tratatlu di Irini di Londra. Dupu protlu polim mondial vini s-baneadza tu Rom\u00e2nie iu u mbratata cariera di publicistu si scriitor.

\nNas baga thimel\u2019iu la multi revisti s-gazeti arm\u00e2nesti si colabora s-la multi alti. Scoasi nSaruna prota gazeta arm\u00e2neasca \u201cDesteptarea\u201d tu anlu 1908. Publica avdzatili \u201cParavulii\u201d prota tu revistili arm\u00e2nesti a chirolui. Tachi Papahagi al\u2019i scoasi \u201dParavuliili\u201d tu volum tu 1935 , tu colectia \u201cBiblioteca Nationala a Arom\u00e2nilor\u201d, ti nas u ndridzea, dupa ti avea tipusita nascanti di aesti paravulii nica dit 1922 tu cunuscuta a lui \u201cAntologie Arom\u00e2neasca\u201d.

\nAma ti suntu aesti \u201cparavulii\u201d? Nascanti isturii scurti ti aradeari, ngrapsiti tu stihuri, cari parmatusescu cu mari hazi fapti dit bana a arm\u00e2n\u2019ilor di var chiro s-tu cari autorlu s-aradi di cusururli a arm\u00e2n\u2019ilor: alavdari, s-cljnciami, pirifanji, glarimi, s-alti ahtari. Di alta parti ama, avem s-alta soie di paravulii, tu cari humoristul a nostru scoati tu migdani itsral\u2019ia a arm\u00e2nlui andicra di atsel\u2019i cu cari baneadza deadun: arbinesi, turta, ghifta, gret, varyari etc. Nu suntu alasati nanaparti nitsi mul\u2019ierli cu nascanti di huili a lor, nascanta prefta nu para tin\u2019isits s- multa, multa alta. Cum eali suntu multu pi chefea a arm\u00e2n\u2019ilor cunuscura una mari araspandeari tu comunitatli arm\u00e2neasti, iu urdinara ma multu pi cali orala , cate mas putsan chiro arm\u00e2n\u2019ili putura s-anveata la scoala ti scriitor\u2019j a lor.

\nNicolae Batzaria ngrapsi s-proza, ma multu pi rom\u00e2neasti, ama s-pi arm\u00e2neasti: schitsi, isturii ti armasira arap\u00e2nditi tu gazetili rom\u00e2nesti ti li cum\u00e2ndusi, ica la cari ngrapsi. Ari scriata s-literatura ti ficiurit s-cumandusi revistili rom\u00e2nesti \u201cDimineata copiilor\u201d, s-\u201dUniversul copiilor\u201d iu simna cu pseudonimul Mos Nae, cum s-cu pseudonimi cum Ali Baba, Dinu Pivnicieru, N.Macedoneanu. Easti parintili a personajlui Haplea, soie buna cu Pacala, ica Nastradin Hogea.

\nProza scurta, isturiili ica romanili ngrapsiti pi rom\u00e2neasti suntu interesanti maxus tra lumea s-bana balcanica ti li zuyrapseasti cu mari masturlachi.

\nNai ma cunuscuta s-vruta opera al Nicolae Batzaria arm\u00e2n \u201cParavuliili\u201d iu iasi nai ma ghini harea a lui s-cu cari aminta un loc di mari tin\u2019ie tu literatura arm\u00e2neasca.

\nProta versiuni pi rom\u00e2neasti a \u201cparavuliilor\u201d u deadi Hristu C\u00e2ndroveanu tu antologhia \u201cUn veac de poezie arom\u00e2na\u201d ti isi Bucuresti tu anlu 1985.

\nMultu bun cunuscator a limbal\u2019ei arm\u00e2neasca s-a suflitlui arm\u00e2neascu, Nicolae Batrzaria yilipseasti lumea arm\u00e2neasca antreaga, fara sa-l\u2019i ascapa tiva dit peza, araslu si sicaili a l\u2019ei. Asi cum angrapseasti Nick Balamaci pi frandza di internet iu zburasti ti Nicolae Batzaria \u201cuna cultura ti nu poati sa-si arada di ea isisi nu poati sa s-alaxeasca s-una cultura cari nu poati sa s-alaxeasca nu poati s-arm\u00e2na tu bana tu aesta lumi ayun\u2019iusita. Nicolae Batzaria easti un scriitor cari feati pidimo s-u ascapa di la chireari veacl\u2019ia a noastra adeti adranda sicai cu ea\u201d.

\nLa putan chiro dupa ti comunistil\u2019i u loara putearea tu Rom\u00e2nie, fu ancl\u2019is ca eara contra a lor. Muri tu ahapsi tu 20 di brumar 1953, dupa una bana di lucru nicurmat s-di alagari prit tuta Peninsula Balcanica ti fara arm\u00e2neasca.

\nTu anlu 1971 isi Bucuresti un dhiscu cu poezii arm\u00e2nesti, pi cari Matilda Caragiu Marioteanu, academician, u spuni paravulia \u201cVor s-marita moasili\u201d.

\nEitura \u201cCartea arom\u00e2na\u201d u dishcl\u2019isi seria a tipuserlor a lj\u2019i tu anlu 1989, cu \u201cParavuliili\u201d al Nicolae Batzaria, ca una pricunusteari a popularitatil\u2019i a aistor.

\nTu anl\u2019i 2003 \u015f-2004 isir\u0103 Bucuresti dou\u0103 CD-uri pi cari actorlu s-reghizorlu Toma Enache spuni cu mari hazi nai ma cunuscutili di aesti paravulii. <\/p>\n


\n <\/p>\n


\n <\/p>\n

C\u0103r\u021b<\/strong>\u00e2<\/strong> tipusiti:<\/strong><\/p>\n


\n <\/p>\n


\n <\/p>\n