La umplearea 160 di an di la amintarea a marilui dramaturgu si prozator Ion Luca Caragiale si la 100 di an\u2019i di la moartea a lui, lipseasti s-minduim diznou la personalitatea a lui ti s-aleadzi, la opera a lui, la perenitatea a l\u2019iei isa tu plan rom\u00e2nescu si universal, s-lu tin\u2019iisim ca un reper spiritual .Isisi cadhurlu a lui n\u0103 mutreasti cu ocl\u2019ii asc\u0103pirosi , pisti chiro si ah\u0103nti ghideri c\u0103ti li tricu\u2026 Asi cum s\u0103 stii scriitorlu nica di n\u2019ic b\u0103n\u0103 anv\u0103rligat di teatru, cum dz\u0103si un exeget. L\u0103l\u0103n\u2019il\u2019ii a lui, Costache s-Iorgu Caragiali, eara autori, theatrin\u2019i s-manageri di parei teatrali. I.L.Caragiale s-aminta tu 1852, la 30 di yinar, hoara Haimanale, di pi ninga casabalu Ploiesti.Dup\u0103 liceu, ti-l feati Ploiesti s-Bucuresti, I.L.Caragiale \u0103nchisi studiili la Conservatorlu di Art\u0103 Dramatic\u0103. Stena ti u avea nai ma aproapea tinirlu cu seati di cultur\u0103 eara Teatrul Momolo, ic\u0103 Momulo, a tet\u0103-sai Ecaterina , cu p\u0103rnoan\u2019ia Momuleasa., un di protili teatri di Bucuresti.Cursurli a Conervatorlui bucurestean, ti li feati tu an\u2019il\u2019ii 1868 — 1870 s-iu lu avu profesor la clasa di art\u0103 dramatic\u0103 s-mimic\u0103 lal\u0103-su , dramaturgul Costache Caragiali, suntu mas un\u0103 parti di cil\u0103st\u0103serli ti li feati ta s\u0103-si fac\u0103 un\u0103 cultur\u0103 s\u0103n\u0103oas\u0103. Cu chirolu el agiumsi un bun cunusc\u0103tor a cultur\u0103l\u2019iei universal\u0103 s-un mari meloman, cu mari mirachi ti muzica clasic\u0103 . S-fati cunuscut ca jurnalistu tu revistili umoristiti s-polititi. Fu redactor la jurnalu Timpul , deadun cu Mihai Eminescu, particip\u0103 la adun\u0103rli a Junimil\u2019iei s-public\u0103 tu Convorbiri Literare pincipalili piesi di teatru -(O noapte furtunoas\u0103, Un\u0103 noapti furtunoas\u0103, tu 1879,Conu Leonida fa\u0163\u0103 cu reac\u0163iunea, Lali Nida s-ampuliseasti cu str\u0103nghil\u2019ii, tu 1880,O scrisoare pierdut\u0103, \u201cUn\u0103 crti chirut\u0103\u201d, tu 1885, D-ale carnavalului,\u201cTu chirolu a Carnavalui, tut tu 1885, dapoia drama N\u0103pasta,\u201cTaxiratea\u201d, tu 1890). Tu an\u2019il\u2019ii 1881-82 fu revizor scolar, tu 1884 functionar la Reghia a Monopolurlor, c\u0103ndu u cunuscu prota a lui nicuchir\u0103, Elena Constantinescu, cu cari avu un hil\u2019iiu, poet s-prozator, ti s-aleapsi, Mateiu I.Caragiale. C\u0103t multu s-azbur\u0103m ti biografia al Caragiali, easti zori s-u spunem personalitatea complex\u0103 a marilui scriitor. Maca, dox\u0103 al Titu Maiorescu , tu stagiunea 1888-89 fu director general a teatrilor, iu isi tu migdani prit initiativ\u0103 si sirt\u0103l\u2019iie, intridzli, susuturl\u0103chili, calominiili, cum fu stepsul pseftu di plagiat al Caion, l\u2019i-u nf\u0103rm\u0103car\u0103 bana.. Ang\u0103ldz\u0103t\u0103 di uspit\u0103l\u2019iia al Alexandru Vlahut\u0103, si maxus al Barbu Stef\u0103nescu Delavrancea, avocat cu anami, un chiro primar a Bucurestilor, bana al Caragiali lipseasti nica s-hib\u0103 cercetat\u0103 tu memorii si ali scrieri. Muri di una ataca di inima tu 1912 si fu angrupat tu mirmintal\u2019ii Bellu di bucuresti.
\nA\u0163ea \u0163i s\u0103 \u015ftii sigura easti c\u0103 el fu un di nai ma popular \u015fi cunuscut scriitor dit literatura rom\u00e2n\u0103. Prit peza a lui, prit spiritlu critic tu cari scoasi tu migdani c\u0103suri a oaminilor, a su\u0163iital\u2019ei tu cari b\u0103n\u0103, a clas\u0103l\u2019ei politic\u0103, Caragiale b\u0103n\u0103 eta a lui ca v\u0103rn\u0103 altu scriitor \u015fi al\u00e2s\u0103 un\u0103 yilii tu cari \u015f-az\u0103 mul\u0163\u0103 oamini di arad\u0103 i publi\u0163 pot s\u0103 s-vead\u0103 tu ea. Personajili dit operili a lui suntu yii \u015fi vahi ti a\u0163ea fur\u0103 \u015fi ah\u00e2ntu giucati pi scenili a teatrilor rom\u00e2ne\u015fti, dit xeani ama \u015fi ecranizati tu filmi ti televiziuni.Satira al Caragiale s-aleadzi prit hazea a limb\u0103l\u2019ei \u015fi a situa\u0163il\u2019ei.Ti aestu spirit critic \u015fi turlie di hazi s\u0103 spusi ti Caragiale c\u0103 easti un scriitor balcanic. Tu aesti conditii tu cari lu aduchim Caragiale ca un contemporan, easte ananghi s-u limbidz\u0103m ar\u0103zga a lui a lui, s-mutrim c\u0103tr\u0103 vatra a lui str\u0103useasc\u0103 ca un\u0103 cl\u2019iiai ti ari tu scupo s\u0103 scoat\u0103 tu migdani t\u0103p\u0103rli a temperamentului a lui, contradictiili, sirt\u0103l\u2019iia ti u spusi daima a caracterlui a lui, sensurli a operal\u2019iei isisi. Aestu stur ti lu ndoapir\u0103 cubeulu a literatur\u0103l\u2019iei rom\u00e2n\u0103 nu poati s-hib\u0103 achic\u0103sit integral, tu tut\u0103 complexitatea a lui, f\u0103r\u0103 s-l\u2019i-u limbidz\u0103m ar\u0103d\u0103tina, prica genetic\u0103, soia, mir\u0103chili, s-alti aspecti ti t\u0103n di esenta a atilui ti ngr\u0103psi \u201cUn\u0103 carti chirut\u0103\u201d si ah\u0103nti alti capodoperi. Ma mul\u0163\u0103 criti\u0163 literari spusir\u0103 c\u0103 aestu scriitor poati s-hib\u0103 di orighini grec i arbines i arm\u00e2n.
\nProfesorlu arm\u00e2n Sterie Diamandi, tu cartea a lui Oamin\u2019i si aspecti dit istoria a arm\u00e2n\u2019ilor , publicat\u0103 tru 1940, \u0103ngr\u0103pseasti cum lu cunuscu tat\u0103-su cu I.L.Caragiale, epigramistul Teleor: \u201cTu spiritlu a orighinil\u2019iei arm\u00e2neasc\u0103 al I.L.Caragiale yini aest\u0103 sten\u0103 ti n\u2019i-u zuyr\u0103psi tat\u0103-n\u2019iu.Un\u0103 dzu\u0103 Teleor \u0103l\u2019i dz\u0103si al tati:Yina machidoane s-ti cunoscu cu un compatriot di-a vostru…S-mi cunuscu cu Caragiale. Autorlu a Cartil\u2019iei chirut\u0103 nu dz\u0103si ca nu easti arm-\u00e2n\u2026 Un altu argumentu veritabil easti sut\u0103l\u2019iia al Caragiale cu marli om politic, di orighini arm\u00e2neasc\u0103 Take Ionescu, la a curi partid Conservator-Democrat ader\u0103 si ari participat\u0103 s-la ma multi turnei electorali , cu tuti c\u0103, asi cum s\u0103 stii, Caragiale u cutuyursi daima demagogia politic\u0103, si s-pizui tu scrierli a lui em di liberali, em di conservatori. Cercet\u0103tori cum fur\u0103 N.Batzaria, Vasile Diamandi Aminceanlu s.a. p\u0103n\u0103 s-avdz\u0103tlu critic literar Serban Cioculescu, autorlu a monografiil\u2019iei Bana al I.L.Caragiale , Ed.Eminescu 1967, aduc argumenti dit bana a lui ti pun intereslu al Caragiale ti lumea balcanic\u0103, ti alumta di distiptari national\u0103 a rom\u00e2n\u2019ilor transilv\u0103nen\u2019i etc. Tu un\u0103 prezentari cu titlu Vatra a str\u0103p\u0103p\u0103n\u2019ilor al Caragiale, tipusit\u0103 tu Almanahul Luceaf\u0103rul ti anlu 1983, , p.40-44, autorlu, N.Zarcada, s-el arm\u00e2n dup\u0103 num\u0103, fati un\u0103 cald\u0103 prezentari a arm\u00e2n\u2019ilor si spuni c\u0103 aesti vlahi di la sud di Dun\u0103, fur\u0103 nu mas m\u0103ri emburi, c\u0103 s-m\u0103ri oamin\u2019i di cultur\u0103. N.Zarcada afl\u0103 un\u0103 uiduseari di spirit anamisa di I.L.Caragiale s-alt\u0103 prozatori si dramaturdz\u0103 di far\u0103 arm\u00e2neasc\u0103 cum fur\u0103 Branislav Nusici, ic\u0103 Dragoliub Sotirovici. El aleadzi dit cartea al Sterie Diamandi ti u adusim s-noi aminti :lipseasti s-nu ag\u0103rsim un lucru caracteristic s-cari spuni multi.Arm\u00e2n\u2019il\u2019ii deadir\u0103 a literatur\u0103l\u2019iei s\u0103rbeasc\u0103 pi nai ma m\u0103rl\u2019ii scriitori satirit :Aleco Branislav Nusici (Alcibiade Nusi di Clisura), si Dragoliub Sotirovici, dit familia Sotir Sunda di Crusuva.S-atea ti easti ma interesantu easti c\u0103 harea a doilor scriitori easti soie di aproapea cu atea al Caragiale.Clisureanlu Nusici s-pizuiasti cu catandisea di triteari a popului s\u0103rbescu c\u0103tr\u0103 civilizatie. Idyia them\u0103 u afl\u0103m s-la crusuveanlu Dragoliub Sotirovici.Aest\u0103 uiduseari spiritual\u0103 anamisa di treil\u2019ii scriitori nu easti un agioc a tihisearil\u2019iei,ama s-tradzi di la idyia ar\u0103d\u0103tin\u0103 etnic\u0103, dimi arm\u00e2neasc\u0103. Putem s-ad\u0103vg\u0103m la aest\u0103 uiduseari spiritual\u0103, cu thimel\u2019iiu etnic, dimi arm\u00e2nescu, atea c\u0103 marli scriitor satiric v\u0103ryar , Aleco Kostantinov, autorlu al Bai Ganiu si a altor isturii \u0103mplini di hazi s-pez\u0103, eara s-el arm\u00e2n. Cu aesti zboar\u0103 u bitisim prezentarea, ti ari tu scupo s-u spun\u0103 tin\u2019iia ti u avem ti marli scriitor arm\u00e2n-rom\u00e2n, I.L.Caragiale. Tu suflitlu a nostru avem umuti c\u0103 lali Iancu va n\u0103 mutreasc\u0103 tut asi cu ocl\u2019ii a lui sc\u0103pirosi , la umplearea a 160 di an\u2019i di la amintarea a lui.. Tu anlu Caragiale.
\nLipseasti ama s-adavgam ca regizorlu Toma Enache fu atel ti turna pi armaneasti nascanti di operili al Caragiale ti fura giucati tu tut casabadzli dit Romania si tu Balcani. Adutem aminti piesa Lali Nida s-ampuliseasti cu stranghilii ti fu prota inreghistrata audio tu interpretarea al Toma Enache, Irina Paris si Aurica Piha, a dapoia giucata cu succes tu multi hori si casabadz di armani dit Balcani.
\nTutnaoara piesa di teatru Una noapti furtunoasa fu giucata armaneasti-romaneasti tu tuta vasilia si la festivaluri dit xeani.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
La umplearea 160 di an di la amintarea a marilui dramaturgu si prozator Ion Luca Caragiale si la 100 di an\u2019i di la moartea a lui, lipseasti s-minduim diznou la personalitatea a lui ti s-aleadzi, la opera a lui, la perenitatea a l\u2019iei isa tu plan rom\u00e2nescu si universal, s-lu tin\u2019iisim ca un reper spiritual […]<\/p>\n","protected":false},"author":187,"featured_media":192860,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[48842],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-192859","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-portreti"],"acf":[],"yoast_head":"\n