Filmulu a lu Toma Enache, \u201cNu hiu faimos, ama esc r\u01cem\u01cen\u201d, agiumse \u015fi tru Albania, la fra\u0163\u00e2li a no\u015ftri r\u01cem\u01cen\u2019i di aclo\u0163e, dup\u01ce cum n\u00e2 informeadz\u00e2 tru un email, domnul Andon Hristo, di Elbasan. Dumnil\u2019ia a lui dz\u00e2\u0163ea tru a\u0163el email, alidzem, :<\/p>\n
\n
<\/p>\n
La 07.08.2014 sahatea 19.00 la teatrul “Scampa” casibalu Elbasan, Albania s-publica filmul al Reghizorlui aroman Toma Enache.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
La aula ira vara 120 di mutritor, aromanii dit aest casiba, oapsits di a noshtri, personalitetats a casibalui, sha.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Sum cashtiga a Primarlui domn Qazim Sejdini, directorlu a teatrului domnu Bashkim Paheshti, sh-tut staful ashtilui teatru fetsira gati schena, aula, sh-tuti alti lucri.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ninti s-ahurhiaca filmul featsi una shcurta prezantari reghizorlu Toma Enache, pi limba aromana, shi transpusa di domnu Andon Kristo.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
La aestu zbor reghizorlu spusi ca filmul easti sponsorizat cu fonduri privati di armanji. Scupolu ashtilui film easti sa spuna ti isturia, cultura, situata a comunitetiei aromana di aza, shi ACHICASEREA, ca lucrul concret tu aesta comuniteati va s-u scapa di tucheari aesta mari shi cama veclia cultura.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Filmul easti un semn ca cum poati si achicaseasca aromani, ta s-lucradza ti nash, s-aminta atseli drepturi tsi la tihisescu, tu itsi stat iu eli da contrubutul ca tsetatenji.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ti daua sahats mutritoria vidzura cu atentsie filmul, una realizari artistica, ti alavdari.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Tu soni mutritoria dit aula, s-haristusira di reghizolrlu, anda el spusi: tu bitisita a filmilor mutritoria fug, anca tu aestu filmu mutritotia arman murmurisit, di emocionurii, sh-di mintueri, dupu aest film mutritoria ahurhiest s-mintueasca, ahurhiest s-ACHICASEASCA, ca comunitetea aromana ira, easti sh-va s-hiba, ahant chiro cat tu inima armanilor va s-hiba vrerea ti etnia a lor, cu lucri di itsi dzua ti nasa, poati s-u scapa ea ti tucheari.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Lu haristusim reghizorul Toma Enache ti filmul, ti toati tsi adara elu sh-tuts actoria, sponsuria, sh-alti operi tu aesta domena; ca elu easti tinir, ari puteari, ama sh-capaciteti, vreari curata, profesionalizmu, sh-una limba curata armaneasca.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Andon Kristo<\/p>\n
\n
<\/p>\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
************************<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Sondaje tru lumea a tenisului feminine.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
A\u015fi cum v\u00e2 avem informat\u00e2 \u015fi la buletinile informative, la emisiunea arm\u00e2neasc\u00e2 di di la RRI, tenismena di far\u00e2 arm\u00e2neasc\u00e2 Simona Halep easte tora tra-s dz\u00e2\u0163im Simona di asime, adic\u01ce di pi loclu doi, ma\u015fi amalaghma l\u2019i-ar\u00e2mase niagiumt\u00e2 tru clasamentul WTA.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Giuc\u0103toarea rom\u00e2n\u0103 di tenis Simona Halep, easte di pi data di 11 a mesului agustu, numirulu doi mondial; ea fu desemnata “starulu \u00een ascensiune a mesului aoonar iulie\u201d, pi timel\u2019lu a unui sondaj WTA. Ea lo 82 la sut\u0103 di voturi, hiinda urmat\u0103 di Elina Svitolina (Ucraina, cu 13 la sut\u0103) \u015fi di japoneza Kurumi Nara (cinci la sut\u0103). Halep fu nominalizat\u0103 \u015fi la categoria “giuc\u00e2toarea a mesului alonar”, sondaj \u00een care ocup\u01ce loculu secundu, dup\u0103 americanca Serena Williams, locul 1 WTA.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
************************<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Trea\u0163im tra-s dz\u00e2\u0163im a\u015fi, di la loculu di asime, adic\u01ce doi, a li Simona Halep, la medalia di brondzu, di aoa \u015fi v\u00e2r\u00e2 sut\u00e2 di an\u2019i. Cu aform\u2019ia a polimilor balcani\u0163e di-tru 1912-1913, fapte contra a Imperiului Otoman, dup\u01ce iurneca a polimului faptu di Italia contra a otomana\u2019ilor, polim bitisit tru 1912, fu fapt\u00e2 pacea di la Bucure\u015fti, di-tru agustu, 1913. Easte un\u00e2 medalie di brondzu, a cure autor, tru anulu 1913, easte Consanin Alexandrescu, dup\u01ce cum idem tru revista \u201cHlambura Flar\u201d, \u0163i easte cum videm tru cartu\u015fulu di identificare, \u201cFimirida (efemerida, adic\u01ce publica\u0163ia di cathe dzuu\u00e2, ic\u01ce ma\u015fi periodic\u00e2) a Lig\u00e2l\u2019ei a Arm\u00e2n\u2019ilor di-tru Rom\u00e2nia\u201d.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Trui leghenda di la medalie, videm \u0163i reprezint\u00e2 ea, alidzem, :<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Doilu polim balcanic, faptu tru 1913 si bitisi cu Pacea di la Bucuresti care consacra nichesirea a li Bulgarie. Medalia, una di \u0163eale mai mu\u015fatile b\u00e3tute la Monet\u00e3ria a Statului tru a\u0163el chiro\u2026\u201d., [\u2026] Pi aversu, putem s\u00e2 admir\u01cem busturile a \u0163ilor patru suveran\u2019i a cure \u0163\u01ceri fur\u00e2 implicate tru conflictu: Carol I a li Rom\u00e2nie, \u00een chentru\u201d \u015fi n\u00e2ng\u00e2 el, c\u00e2te doi di un\u00e2 parte \u015fi di alant\u00e2, uidisit cu a\u015fezarea pi harta a statilor pi care li conduc, Petru I a li S\u00e2rbie, Nicolae I a Muntenegrului, Ferdinand I a li Bulgarie, Constantin al XII-lea a li Gr\u01ce\u0163ie. Tutun\u00e2oar\u00e2, s\u00e2 sunje tru leghend\u00e2, alidzem, :\u201dsuntu figurate stemile a \u0163ilor \u0163in\u0163e state, iara tru exerga putem s\u00e2 citim inscriptia “TRATATUL DE PACE DE LA BUCURESTI\/DIN 28 IULIE\/10 AUGUST1913”. Pi reversu, domin\u00e3 Pacea, un\u00e2 figur\u00e3 feminin\u00e3 care \u0163\u00e2ne \u00eentr-un\u00e2 m\u00e2n\u00e2 un\u00e2 lumache di maslin, iara tru alant\u00e2 un pergamentu \u0163i spune ca prosopidare tratatulu di pace.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Ciciorulu ndreptu calc\u00e2 un\u00e2 canone di polim c\u00e2dzut\u00e2. \u00cen adreapta a personajului si veade sediul a Ministerului a Afacerilor Externe, elementu \u0163i sumcundil\u2019iadz\u00e2 rolulu giucat di Rom\u00e2nia nu ma\u015fi tru polim, \u0163i \u015fi tru stabilirea a pacil\u2019ei.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Tru planul superior, leghenda “TRANQUILITATI EUROPAE” pitrea\u0163e si ea la rolul di pacificator \u0163i Rom\u00e2nia lu giuc\u01ce la 1913. Tru exerg\u00e3, suntu men\u0163ionate numile a membrilor a \u0163ilor \u0163in\u0163e delegatii care purtar\u00e2 discu\u0163iile, oamin\u2019i politi\u0163 \u015fi militari, isa-isa.\u201d<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Aest\u00e2 medalie easte spus\u00e2 la bitisita a unui articol tr\u00e2 aestu tratat di pace di la Bucure\u015fti. Tru articol suntu spuse \u015fi zboar\u00e2le a isoricului arm\u00e2n, Naegu Djuvara, arm\u00e2n dup\u00e2 tat\u00e2, \u015fi romn dup\u01ce mama, care minduia\u015fte c\u01ce loarea a Cadrilaterului ca plat\u00e2 di polim pri-tru amputarea teriotoaial\u00e2 a li Bulgarie, fu un\u00e2 gre\u015fal\u00e2 a statului rom\u00e2n. Aest\u00e2 alatose fu reparat\u00e2 tru 1940 pri-tru turnarea n\u00e2poi a Cadrilaterului. Zboar\u00e2le a lu Neagu Djuvara, citate tru articol suntu, alidzem, :<\/p>\n
\n
<\/p>\n
: \u201cTru anlu 1913, si fea\u0163e r\u00e3u c\u00e2nd nu n\u00e2 mul\u0163an\u2019iisim ma\u015fi s\u00e3-li \u00eemchiedic\u00e3m pi bulgari s\u00e2 ob\u0163\u00e2n\u00e2 hegemonia tru Balcani, ama l\u00e2 c\u00e2ft\u01cem \u015fi un\u00e2 por\u0163iune di teritoriu \u00een Dobrogea, iu alt\u00e2 turlie nu eara majoritari ni\u0163e bulgaril\u2019i, ni\u0163e rom\u00e2n\u2019il\u2019i, \u0163i eara tur\u0163\u00e2l\u2019i \u015fi t\u00e3taril\u2019i. Tr\u00e2 Rom\u00e2nia nu era indispensabil\u00e3 aest\u00e3 fa\u0163ire ma mare a li Dobroge. N\u00e2 fea\u0163im pri-tru aesta du\u015fman\u2019i (di) oamin\u2019i \u0163i fur\u00e2 di totna arada di noi \u00een cursul a li istorie. Eo cred c\u00e3 loarea a Cadrilaterului di la bulgari tru 1913 fu un\u00e2 gre\u015fal\u00e3 politic\u00e3. Ama, lipsea\u015fte s\u00e3 adavgu c\u00e3 eara pruvidzut\u00e3 un\u00e2 contraparte. Ob\u0163\u00e2nirea a Cadrilaterului eara ligat\u00e3 di ideea tra-s l\u2019i adu\u0163im aclo\u0163e pi zbur\u00e2toril\u2019i di limb\u00e3 rom\u00e2n\u00e3, arom\u00e2n\u2019il\u2019i \u015fi meglenorom\u00e2n\u2019il\u2019i, el\u2019i zbur\u00e2nda dialecte rom\u00e2nesti \u015fi afla\u0163 tru Balcan\u2019i. Eara ama un proiectu lathosit \u015fi, dup\u00e3 p\u00e3rerea a mea, ninca \u015fi imoral, di aform\u2019ia c\u00e3 noi lipsea s-lom ni\u015fte arom\u00e2n\u2019i di-tru Gr\u01ce\u0163ie sau di-tru Albania tra s\u00e2-l\u2019i du\u0163im \u00eentr-un\u00e2 parte a li Bulgarie, sau \u00eentr-un\u00e2 reghiune \u0163i-l\u2019I si c\u00e2dea a Bulgaril\u2019ei. S\u00e3 him \u00eendrep\u0163\u00e2 \u015fi s` spunim cu diche: adu\u0163irea a unui numir di arom\u00e2n\u2019i \u00een Cadrilater fu un lucru cu zim\u2019ie di punctu di videare politic, un lucru grav – ni\u0163e arom\u00e2n\u2019il\u2019i nu fur\u00e2 cu chefea fapt\u00e2, di aform\u2019ia c\u01ce noi, pri-tru aest\u00e2 \u201cp\u00e2zare\u201d, trapsim m\u00e2n\u00e2 \u015fi renun\u0163\u01cem s\u00e3-l\u2019i for\u0163\u00e3m pi alan\u0163\u00e2 semnatari a tratatului di la Bucuresti s\u00e3 fac\u00e2 di c\u00e2bule un articol asiguripsinda ap\u00e2rarea a zbur\u00e2torilor di dialectu rom\u00e2nescu aclo\u0163e iu si afla\u201d.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
\nAscultat aoa –>
\n
\n