La giumitatea a mesului cama \u015fcurtul, mesulu care him, a anului — Dzuua Radioului, World Radio Day ! Pi data di 13 februarie fu aleapt\u0103 di ndoi an\u2019i Dzuua Mondiala a Radioului. Aoa \u015fi v\u00e2r\u00e2 10 an\u2019i fu dat\u0103 ideea tra s\u00e2 si fac\u00e2 un\u00e2 s\u00e2rb\u00e2toare a radioului. Pri-tru ea si celebreadz\u0103 momentul di chinesit\u0103 a emisiunilor di radio la ONU, tru 1946.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
S\u00e2 videm un\u00e2 \u015fcurt\u0103 istorie a radiofoniil\u2019ei, ic\u0103 ma ghine dz\u00e2s, s\u00e2 men\u0163ion\u0103m ni\u015fte date ma importante. Anulu 1946 eara anulu tru care si f\u00e2\u0163ea atum\u0163ea giumitate di secol di la prota demonstra\u0163ie a lu Guglielmo Marconi, di-tru 1896, tr\u00e2 un n\u0103u aparat cu care si transmitea boa\u0163ea la distan\u0163\u0103. Pri-tru crea\u015ftirea succesiv\u0103 a putearil\u2019ei a apartului tru i\u015fita a anului 1902 si fea\u0163e transmisia piste Atlantic, iar piste un mes, tru gh\u2019inar, pi 18, anulu alantu, 1903, pre\u015fedintile a Statilor Unite, Theodor Roosevelt, \u00eel\u2019i transmise mesajulu di felicitare, cu unde hertziane iste Atlantic, a regelui George al 7-lea a Maril\u2019ei Britanie. Ca un\u00e2 turlie di \u00eennobilare, la 13 an\u2019i, tra s\u00e2 spunim \u015fi numirulu a dzuu\u00e2l\u2019ei mondial\u0103 a Radioului, tru 1909, a lu Marconi, ama deadun \u015fi a unui altu pionier a li radiofonie, a ghirmanului Karl Ferdinand Braun, \u00eel\u2019i si deade premiul Nobel tr\u00e2 fizic\u0103. Dup\u0103 polimulu mondial, dupa protulu, ama \u015fi ma am\u00e2nat, dupa a\u0163el di al doilea polim mondial, au loc evenimente importante tru lumea s\u00e2-l\u2019i dz\u00e2\u0163im a radioului.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Tru 1920, dupa bitisita a protului polim mondial, radioulu marcheadz\u00e2 un pas ninte: aparatile ma performante, di tip heterodin\u0103, construite pi un principiu care eara cunoscut di 4 an\u2019i, di-tru 1916, permit trea\u0163irea la epoca s\u00e2-l\u2019i dza\u0163im a radioului permanentu: la Pittsburg, tru Statile Unite, 1920, easte b\u00e2gat\u0103 \u00een func\u0163iune un\u00e2 sta\u0163ie di emisie permanent\u0103 di radiodifuziune. \u00cen urm\u0103toril\u2019i an\u2019i au loc primile emisiuni radiofoni\u0163e \u015fi tru alte zone din lume: \u00een Anglia \u015fi Fran\u0163a — 1922; Germania, Austria, Belgia, Olanda, Norvegia — 1923; Italia, Spania, Australia — 1924; Ungaria, Polonia \u015fi Japonia — 1925. Di la aestu an demareadz\u0103 \u015fi \u00een Rom\u00e2nia ac\u0163iunile care duc la di\u015fcl\u2019idirea tru 1928 a emisiun\u2019ilor di radio cu anun\u0163ul faptu pi 1 noiembrie, la postul na\u0163ional di radio \u201cAlo, alo aopa\u0163e Radio Bucure\u015fti, Rom\u00e2nia\u201d, faptu di pre\u015fedintile a ali\u015ftei instiu\u0163ie fizicianulu Dragomir Hurmuzescu. (ninca di-tru 1922 el avea \u00eenhiin\u0163at\u00e2 Societatea Rom\u00e2n\u0103 di Radiodifuziune.)<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Tut dup\u0103 protulu polim mondial, tru anulu 1919, si creadz\u0103 la Geneva, cu scupolu a unei alumt\u00e2 tr\u00e2 pace, tra s-nu mata hib\u00e2 alte polime, Societatea a na\u0163iun\u2019ilor. Dup\u0103 doilu polim ama, aest\u00e2 organiza\u0163ie, care nu putu s\u00e2 ncheadic\u0103 un ahtare opolim, fu considerat\u0103 slab\u0103, \u015fi transoformat\u0103 tru Organiza\u0163ia a Na\u0163iunilor Unite. Aestu organismu lipsea s-hib\u00e2 ma puternic, \u015fi fu loat\u0103, la ini\u0163iativa UNESCO (Organiza\u0163ia Na\u0163iunilor Unite tr\u00e2 cultur\u0103, \u015ftiin\u0163\u0103 \u015fi educa\u0163ie), apofasea tra s\u00e2 si creadz\u00e2 un postu di radio a li\u015ftei organiza\u0163ie, ca cure prot\u0103 emisiune fu la 13 \u015fcurtu 1946. Dup\u0103 anulu 2000 fu loata apofasea tra s\u00e2 si creadz\u0103 \u015fi un\u00e2 s\u0103rb\u0103toare, Dzuua Mondial\u0103 a Radioului.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Prima idee tr\u00e2 un\u0103 DZuu\u0103 Mondial\u0103 a Radioului fu formulat\u0103 tru gh\u2019inar 2008, di pre\u015fedintile Academiilei Spaniol\u0103 di Radio, Jorge \u00c1lvarez, printr-un\u0103 scrisoare remis\u0103 a directorului gheneral a UNESCO, Koichir\u014d Matsuura.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Pi 20 agh\u2019izm\u0103ciune 2010, ca urmare a propuneril\u2019ei spaniol\u0103, pi aghenda Comitetului Executiv a UNESCO fu inclus subiectul a proclamaril\u2019ei a DZuu\u00e2lei Mondial\u0103 a Radioului, iar ini\u0163iativa fu aprobat\u0103 la 29 agh\u2019izm\u0103ciune 2011, momentu \u00een care UNESCO di\u015fcl\u2019ise un\u0103 mare consultare cu organiza\u0163ii a audiovizualului publi\u0163e, private, aghen\u0163ii, ONG-uri, mediul academic. La bitisita a sondajului, 91% di intervieva\u0163 \u015fi spusir\u0103 sus\u0163\u00e2nirea tr\u00e2 aest\u0103 id\u00e9e.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Tr\u00e2 aniversarea di anulu aestu, UNESCO propuse tema: “Inova\u0163ie \u015fi tineret la radio”, pri-tru care si caft\u0103 implicarea tinerilor tru ac\u0163iunile desf\u0103\u015furate la radio \u015fi tru tut a\u0163elu\u015fi chiro sus\u0163\u00e2ne necesitatea implementarilei a unor nale solu\u0163ii pri-tru care s\u0103 poat\u0103 s\u0103 hib\u0103 asiguripsit\u0103 optim protec\u0163ia a tinerilor jurnali\u015fti care \u00ee\u015fi risc\u0103 bana \u00een zonele di conflictu \u015fi di dezastre.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\n
<\/p>\n
**********************<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Un\u00e2 volt\u00e2 tru G\u00e2r\u0163ie, la bitisita a mesului \u0163i tricu. Pi 28-30 gh\u2019inar, cunoscuta c\u00e2nt\u00e2toare arm\u00e2n\u00e2 Florentina Costea, di la pareia \u201cVia Balcanikla\u201d, deadun cu dau\u00e2 member a proiectului \u00eenvea\u0163\u0103 arm\u00e2nea\u015fte fea\u0163ir\u00e2 un\u00e2 volt\u00e2 la su\u0163ata arm\u00e2neasc\u00e2 di Veria, a cure pre\u015fedinte easte Dimitrie Piskos. Deadun cu Flori Costea eara Elena Saricu-Todic\u0103, coordonatoarea a proiectului \u201c\u00eenvea\u0163\u0103 arm\u00e2nea\u015fte\u201d, \u015fi Daniela Costea, membr\u0103 a lu\u015ftui proiectu. Tricur\u0103 multu ghine. Fea\u0163ir\u00e2 al\u00e2ximintu di experien\u0163\u00e2 \u00een cadrul a proiectului \u00eenvea\u0163\u0103 arm\u00e2nea\u015fte, cum si du\u0163e tru Rom\u00e2nia, \u015fi cum si du\u0163e tru G\u00e2r\u0163ie. Fu sus\u0163\u00e2nut \u015fi un program artistic.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Un\u00e2 relatare tr\u00e2 aest\u00e2 volt\u00e2 avdz\u00e2t la emisiune oaspi\u0163 la microfon, iu Flori Costea \u00eel\u2019i deade un interviu a lu Ta\u015fcu Lala. Oaspitile din Rom\u00e2nia, alidzem di-tru interviu:<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u201cN\u00e3 h\u00e3rsim multu di multu s-videm cum ahurhir\u00e3 prota cu b\u00e3rnul, di dip njits, cari n\u00e3 ghinuir\u00e3 pi arm\u00e2neashti deadun cu dhascalu a lor Taki Yioryiou.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Deapoaia pi arada vinir\u00e3 atselji niheam\u00e3 cama m\u00e3rlji tu ilikie di 14 — 17 di anj shi dip tu bitisit\u00e3 ishir\u00e3 shi atselji cama tru ilikie di \u00e3lji shtim ah\u00e3t ghini di la Sutsata di Veria.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Eara un\u00e3 harauu\u00e3 — spunea Florentina Costea – s\u00e3 u mutreshts\u00e3 pirifanjea, s-l\u00e3 mutreshts\u00e3 stranjili, s-l\u00e3 mutreshts\u00e3 turlia atsea ah\u00e3t musheat\u00e3 tru cari \u00e3lu duc corlu arm\u00e2nescu [\u2026]\u201d<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Florentina adapse c\u0103<\/p>\n
\n
<\/p>\n
\u201cFiciorlu al Dimitri Paraskos, di la Via Balcanica \u015fi cunuscut di pi CD-urile \u201cUmuti\u201d \u015fi \u201cMirachi\u201d, tsi vini s\u2019n\u00e3 c\u00e3nt\u00e3 ah\u00e3t musheat cu clarina. Ficiorlu a lui c\u00e3nt\u00e3 deadun cu feata al Dimitri Pishkos, pre\u015fedintile di la sui\u0163ata di Veria, c\u00e3ntar\u00e3 arm\u00e3neashti dau\u00e3 c\u00e3ntitsi \u201cPilister l\u00e3i pilister\u201d shi \u201cStau n\u00e3 dzuu\u00e3 tru livadi\u201d.<\/p>\n
\n
<\/p>\n
Deapoaia fciorlu al Paraskos u b\u00e3tu niheam\u00e3 sh clarina, afend\u00e3-su lu nvits\u00e3 sh aestu lucru.\u201d, dz\u00e2se ea shicaie, ama shi dialethea.<\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
La giumitatea a mesului cama \u015fcurtul, mesulu care him, a anului — Dzuua Radioului, World Radio Day ! Pi data di 13 februarie fu aleapt\u0103 di ndoi an\u2019i Dzuua Mondiala a Radioului. Aoa \u015fi v\u00e2r\u00e2 10 an\u2019i fu dat\u0103 ideea tra s\u00e2 si fac\u00e2 un\u00e2 s\u00e2rb\u00e2toare a radioului. Pri-tru ea si celebreadz\u0103 momentul di chinesit\u0103 […]<\/p>\n","protected":false},"author":36,"featured_media":195957,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[48889],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-195956","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-agenda-armaneasca"],"acf":[],"yoast_head":"\n