\n
<\/p>\n
Tvr\u0111ave i srednjovekovna vojna utvr\u0111enja postala su danas atraktivna mesta za turiste. U Rumuniji postoje nekoliko dobro o\u010duvanih tvr\u0111ava, a me\u0111u njima broji se ona iz grada Oradea na zapadnoj granici Rumunije. Tvr\u0111ava Oradea je smatrana jedinstvenim arhitektonskim spomenikom Rumunije, i ona je jedna od malobrojnih takvih gra\u0111evina koje ima istu namenu i danas. Legende tvrde da je tv\u0111avu Oradea nemogu\u0107e osvojiti, jer postoji velika podzemna mre\u017ea tunela koji vode daleko. Tvr\u0111ava Oradea ima dugoro\u010dnu istoriju, obele\u017eenu doga\u0111ajma koji su je transformisali. Izgradio je kralj Ma\u0111arske Ladislav I koji je vladao od 1077 do 1095 godine. Nazvana kastrum u dokumentima vremena na latinskom jeziku, tvr\u0111ava je zaokru\u017eena zemljom i palisadama, kamenim zidovima i na nekim mestima drvenim kulama. Zaokru\u017eena je \u0161ancom koji u slu\u010daju opsade mogao se puniti termalnom vodom iz reke Peca. Prvo je kralj Ladislav gradio utvr\u0111eni manastir sa hramom Bogorodice iz kojeg se kasnije razvila tvr\u0111ava. Kasnije crkva manastira je postala katedrala i sedi\u0161te rimo-katoli\u010dke episkopije Oradea, po\u010dev od 1092 godine. Posle njegove smrti 1095 godine, Ladislav I je sahranjen u dvori\u0161tu katedrale. Vi\u0161e detalja saznajemo od Nandora Mihalke, arheologa Muzeja tvr\u0111ave Oradea:<\/p>\n
\n
<\/p>\n
,,Rimo-katoli\u010dka episkopija postojala je u tvr\u0111avi do 1557 godine, kada je ova u\u0161la pod kontrolom trupa Transilvanije. Do 1660 godine u periodu knje\u017eevinje Transilvanije, sve srednjovekovne gra\u0111evine su postepeno sru\u0161ene i izgra\u0111ena je nova tvr\u0111ava u kojoj se sada nalazimo. 1619 godine gradi se divna palata Gabrijela Betlena. Od 1660 godine do 1692 godine su 32 godine turskog doba u koje Oradea je centar pa\u0161aluka. To je bio poslednji pa\u0161aluk u zoni Karpata, jer posle te godine turci su definitvno proterani odavde. \u201c<
><
><\/p>\n
\n
<\/p>\n
27 juna 1192 godine papa Celestin III proglasio je svetcem Ladislava I, osniva\u0107em tvr\u0111ave Oradea, a mesto sahrane kralja postalo je mesto za hodo\u010da\u0161\u0107e. Upad mongola 1241 godine vodio je osvajanju tvr\u0111ave, epizodu koju je opisao monah Ro\u0111erijus u hronici nazvane ,, Karmen miserabile\u201d. 1290 godine tvr\u0111avu je napao vojvoda Tranasilvanije, Roland Bor\u0161a koji jo\u0161 uni\u0161tva jedan deo. U 14 veku po\u010dela je nova obnova. Nova tvr\u0111ava je imala 7 kula. U periodu od 1342 do 1370 godine u periodu afirmacije gotskog stila u arhitekturi izgra\u0111ena je velika katedrala koju stru\u010dnjaci smatraju me\u0111u najve\u0107im u Transilvaniji. U 15 veku, u periodu Renesanse u tvr\u0111avi Oradea se spominju episkopi Andrea Skolari, Jovan Vitez od Zredna, Sigismund Turzo, va\u017ena imena humanizma u Srednjoj evropi. Fizi\u010dar Georg fon Pojerbah podigao je u Oradea astronomsku opservatoriju. On je u Oradea skupio sve informacije koje je opisao u knjizi ,,Tabulas varadienses\u201d. <\/p>\n
\n
<\/p>\n
Otomanska ofanziva ka Srednjoj Evropi u prvoj polovini 16 veka \u0107e imati za posledicu osvajanje tvr\u0111ave i potpisivanje 24 februara 1538 godine, mira iz Oradea. Transilvanija je odvojena od Ma\u0111arske i u\u0161la je pod kontrolom Otomanskog carstva. Od 1557 godine tvr\u0111ava je primila misiju odbrane zapadne granice Transilvanije. Posle 30 godi\u0161njeg rata okon\u0107an 1648 godine izgra\u0111ena je nova tvr\u0111ava od strane italijanskih arhitekata. U barokno doba je izgra\u0111ena i palata Gabrijela Betlena od strane italijana \u0110akomoa Restija. Antiotomanska ofanziva austrijanaca od kraja 17 veka imala je za posledicu osvajanje tvr\u0111ave i njenu obnovu u periodu od 1692 do 1695 godine. Sa novim detaljima o tvr\u0111avi ponovo arheolog Nandor Mihalka:<\/p>\n
\n
<\/p>\n
,, Od 1692 godine govorimo o tvr\u0111avi kasarni za austrijske trupe i ovaj vojni aspekat je o\u010duvan do 1990 godine sa razlikom samo u ustanovama koje su se re\u0111ale. Posle pristupanja Rumunije EU, privukli smo evropske fondove koje su nam bile potrebne za obnovu tvr\u0111ave. Od 2010 godine radilo se 5 godina na njenoj obnovi. Nadamo se da od slede\u0107e godine po\u0107injemo arheolo\u0161ko istra\u017eivanje gotske katedrale, zatim radovi za kori\u0161\u0107enje i obnovu nekih parkinga i obnovu kula. Postoje 5 kula, me\u0111u koje samo jedna je obnovljena. Zatim sledi obnova spoljnih zidova tvr\u0111ave. \u201c<
><
><\/p>\n
\n
<\/p>\n
Tvr\u0111ava Oradea ima 5 kula, a o njoj postoje dve legende. Jedna je vezana za ktitora kralja Ladislava koji je sanjao 2 an\u0111ela koji mu tra\u017ee da gradi jedan manastir. Druga legenda pojavila se posla otomanskog osvajanja i nazvana je legendom izdaje. Prema ovoj legendi u toku opsade turaka od 1540 godine supruga vodeni\u0107ara, kojoj su turci zarobili sinove im je pokazala gde da kopaju da bi se evakuisala voda iz odbrambenog \u0161anca koji je zaokru\u017eio tvr\u0111avu. Sada u unutra\u0161njosti tvr\u0111ave postoje razne ustanove me\u0111u koje i Fakultet umetnosti Univerziteta iz Oradea. <\/p>\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Tvr\u0111ave i srednjovekovna vojna utvr\u0111enja postala su danas atraktivna mesta za turiste. U Rumuniji postoje nekoliko dobro o\u010duvanih tvr\u0111ava, a me\u0111u njima broji se ona iz grada Oradea na zapadnoj granici Rumunije. Tvr\u0111ava Oradea je smatrana jedinstvenim arhitektonskim spomenikom Rumunije, i ona je jedna od malobrojnih takvih gra\u0111evina koje ima istu namenu i […]<\/p>\n","protected":false},"author":127,"featured_media":281031,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[111679],"tags":[],"coauthors":[],"class_list":["post-515177","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-stranice-istorije"],"acf":[],"yoast_head":"\n