Arad, zapadna kapija Rumunije
Grad Arad je glavna polazna tačka za istraživanje cele istoimene županije, koja se nalazi u zapadnoj Rumuniji, na granici sa Mađarskom.
Marija Nenadić-Zurka и Daniel Onea, 25.09.2025, 14:45
Grad Arad je glavna polazna tačka za istraživanje cele istoimene županije, koja se nalazi u zapadnoj Rumuniji, na granici sa Mađarskom. Grad impresionira svojom srednjoevropskom arhitekturom, ali i kosmopolitskom atmosferom. Pored toga, posetioci mogu otkriti županiju u kojoj se kulturno nasleđe kombinuje sa prirodnim atrakcijama, spa opuštanje sa aktivnim turizmom, a lokalna gastronomija sa autentičnim iskustvima. Sa turističke tačke gledišta, grad se ističe po svom arhitektonskom nasleđu. Zgrade u starom centru nude posetiocima sliku kosmopolitskog grada, intenzivno razvijenog u 19. i početkom 20. veka, periodu u kojem je Arad doživeo snažan ekonomski i kulturni razvoj, kaže Joana Madalin Krajnik, savetnica u Nacionalnom centru za turističke informacije i promociju okruga Arad.
„Grad Arad je poznat po svom multikulturalizmu, ali i po svojoj istoriji. Od zgrada u secesijskom stilu, preko impozantnih katedrala različitih etničkih zajednica, do oaze mira u blizini grada, Prirodnog parka Lunka Murešuluj, Arad ima ponešto da ponudi svakome. Naš turistički centar je tokom vremena nudio besplatne, tematske vođene ture. Među njima navodimo Masonsku turu, koja uključuje zgrade Arada sa masonskim oznakama i simbolima, Turu Velikog ujedinenja, koja uključuje istorijske zgrade sa važnom ulogom u događajima koji su prethodili 1. decembru 1918. godine, Turu secesije i turu posvećenu baronu Francisku fon Nojmanu, osnivaču fudbalskog kluba našeg grada, UTA Arad. U našem multietničkom gradu možete posetiti turističke atrakcije specifične za svaku zajednicu koja je ostavila traga na razvoj Arada. Park pomirenja sa Kipom slobode, za mađarsku zajednicu, Srpsku crkvu i Kuću Save Tekelije, za srpsku zajednicu, a takođe i sinagogu za jevrejsku zajednicu.“
Ture se prilagođavaju turistima, nastavlja Joana Madalin Krajnik, savetnica u Nacionalnom centru za turističke informacije i promociju okruga Arad.
„Obilazak ove vrste, na primer, počinje ispred Administrativne palate, nastavlja se sa Palatom kulture, pravim remek-delom arhitektonske umetnosti. Zatim idemo u centar, gde razgovaramo o raznim palatama, jer Arad nosi nadimak „Grad palata“. Zaustavljamo se kod katoličke crkve Svetog Antuna Padovanskog, a nakon toga idemo u pozorišni deo, gde imamo još nekoliko palata, poput palate Bohuš, sa veoma bogatom istorijom. Obilazak se završava na Trgu Avrama Jankua, nekadašnjem centru Arada, jer se tamo, u 19. veku, nalazila prva gradska kuća.“
Aradska županija takođe ne oskudeva u nezaboravnim mestima:
„Za ljubitelje finih vina, imamo istorijski vinograd Miniš-Maderat, koji se ističe svojim šik vinskim podrumima, plemenitim vinima i jedinstvenim turističkim atrakcijama, od Muzeja Joana Slaviča ili Muzeja Zelene strele, do tvrđave Širijej ili tvrđave Ineu. Nostalgični ljudi mogu krenuti stopama kralja Mihaja posetom kraljevskom selu Savaršin, koje se može nastaviti Kraljevim putem. Takođe, manastir Marija Radna ili manastir Hodoš-Bodrog su najvažnija mesta hodočašća u Aradskoj županiji. Oba su mesta sa snažnim duhovnim nabojem. Imamo odmaralište Moneasa, koje nudi boravak sa atrakcijama za sve uzraste, od pećine Grota Ursuluj, pa vidikovca, do planinskih staza do vrha Izoju ili kamenoloma mermera. Pored toga, preporučujemo posetu bazenskom odmaralištu, gde se turisti mogu opustiti u bazenima sa mezotermalnom vodom. Obilazak drvenih crkava u dolinama Mureš i Kriš privlači turiste svih uzrasta, a mladi mogu provesti svoj odmor ili na „zapadnoj obali“, kako je jezero Đorok poznato u ovom kraju, gde studentski festivali održavaju atmosferu tokom cele letnje sezone, ili u kampovima Okružnog veća Arada u Moneasi i Kasoaji.“
Nacionalni centar za turističke informacije i promociju okruga Arad predložio je osam ruta objedinjenih pod nazivom „Jednodnevni turizam“, tako da, ako neko želi da provede dan u okrugu Arad, ima opcije u različitim delovima okruga. Evo primera tematske rute.
„Moj predlog bi bio da počnemo od doline Mureš. Dolina Mureš je veoma atraktivna i može se obići za jedan dan, ili čak dva dana, u zavisnosti od potrebnog vremena. Naše putovanje počinje, očigledno, iz Arada, prva stanica je kod Spomenika herojima Pauliša, herojima koji su pali u Drugom svetskom ratu u bitkama tamo, kada su branili pristup dolini Mureš. Nastavljamo do Lipove, gde možemo posetiti manastir Marija Radna, tvrđavu Šojmoš, a nakon toga nastavljamo do Savaršina, gde se nalazi kraljevsko imanje Savaršin, ali i spomen-kuća i umetnička kolekcija Euđena i Euđenije Popa. Nastavljamo do Petriša. Tamo već možemo videti drvene crkve, kuće oslikane u narodnom stilu i vodenicu koja još uvek radi i može da pravi brašno od žitarica, na tradicionalan način. Na ovom mestu postoji udruženje Zarand, sa nekim veoma dobrodušnim ljudima, koji žele da ožive ove tradicije. Postoji i lokalni gastronomski punkt. Nakon što turisti vide svojim očima kako se zrna pretvaraju u brašno, mogu napraviti svoj hleb zajedno sa onima u lokalnom gastronomskom centru i ispeći ga u tradicionalnoj peći. Na ovaj način, praktično mogu jesti plodove svog rada. Radujemo se što ćete nas posetiti u Aradu i, ako želite više informacija, pozivamo vas da posetite naš turistički centar. Ako želite da vidite Arad virtuelno pre nego što ga posetite, na našoj internet stranici www.visitarad.ro imate virtuelnu turu po okrugu Arad, koja obuhvata 55 ciljeva, praktično sve važne ciljeve u opštini i okrugu. Njih možete posetiti virtuelno, kako putem laptopa ili računara, tako i putem virtuelnih naočara. To je veoma lepo i impresivno iskustvo.“
Sledeći važan događaj je Jesenji festival, koji se održava u Aradu, između 10. i 12. oktobra, a koji će okupiti lokalne proizvođače iz Arada.
