Stanovništvo Rumunije moglo bi se smanjiti za čak 25% do 2080. godine (31.12.2025)

Rumunija se suočava sa izraženim demografskim padom, što potvrđuju najnovije analize koje je objavio Nacionalni institut za statistiku (INS).

Dragana Diamandi и Ion Puican, 31.12.2025, 09:00

Rumunija se suočava sa izraženim demografskim padom, što potvrđuju najnovije analize koje je objavio Nacionalni institut za statistiku (INS). Projekcije pokazuju da bi do 2080. godine stanovništvo zemlje moglo da se smanji i do četvrtine u odnosu na sadašnji nivo. Paralelno sa tim, INS upozorava na uznapredovali proces demografskog starenja: broj osoba starijih od 65 godina znatno premašuje broj dece, što je trend koji već menja društvenu i ekonomsku strukturu zemlje.


Portparol INS-a, Vladimir Aleksandresku, izjavio je sledeće povodom nedavno objavljene studije instituta:


„Studija se bavi problemom koji je od suštinskog značaja za svaku državu, pa samim tim i za Rumuniju – pitanjem stanovništva i demografske budućnosti nacije.


Ne radi se o prvom pokušaju da se u rumunskom društvu – političkom, socijalnom, ali i među običnim građanima – ukaže na rizik sa kojim se Rumunija trenutno suočava, a koga nisu dovoljno svesni oni koji bi trebalo da razumeju njegovu ozbiljnost. Reč je o riziku depopulacije, koji se preklapa sa ubrzanim, hroničnim starenjem stanovništva, koje je u ovom trenutku postalo izrazito naglašeno.


Stanovništvo Rumunije ubrzano stari, u kontekstu opšteg starenja evropskog stanovništva. Po tom pitanju smo poslednji u Evropi, ali to ne treba da nas raduje, jer činjenica da smo u boljoj poziciji od nekih koji su u veoma lošoj, ne predstavlja utehu. Ovo je svojevrsna završna tačka i kulminacija upozorenja koja su rumunska statistika i demografija slale godinama.


Danas smo došli do, za mnoge, neobične situacije, ali vredne pažnje: u poslednjim godinama u Rumuniji se rađa manje dece nego u periodu Ujedinjenih Kneževina, oko 1870–1880. godine. Očigledno je da je potrebno osmisliti mere koje bi odgovorile na ovaj sve urgentniji rizik. Ne želim da koristim preterano dramatične formulacije, ali situacija jeste na ivici i ovo su možda poslednji istorijski trenuci u kojima se još mogu preduzeti mere koje bi dale rezultate.“


U 2025. godini, broj osoba starijih od 65 godina je preko 35%, veći od broja dece mlađe od 14 godina. Indeks starenja porastao je za samo godinu dana sa 126 na 132 starije osobe na 100 mladih. Najnovije studije pokazuju i da će populacija starija od 55 godina nastaviti da raste, dodatno povećavajući pritisak na zdravstveni i socijalni sistem.


Analiza INS-a obuhvata tri različita scenarija razvoja stanovništva Rumunije do 2080. godine. Čak i u optimističnoj varijanti, broj stanovnika nastavlja da opada, iako sporijim tempom. U scenariju koji se smatra najverovatnijim – srednjoj varijanti – zemlja bi mogla da izgubi skoro 3,5 miliona stanovnika u narednim decenijama. O ovim demografskim prognozama govorio je Kristijan Šelaru iz sektora za komunikacije INS-a:


„Ovo je više od signala za uzbunu. Rumunija živi u ovim trenucima, kao što dobro znate, pomalo tragičnim periodima, jer se rađa sve manje dece, a to nam ne pokazuje baš svetlu budućnost.
Naša studija počinje od stanovništva Rumunije na dan 1. januara 2025. godine, kada smo, prema našim podacima, imali oko 19 miliona i 36 hiljada stanovnika.
Na osnovu tog broja, uzimajući u obzir stope fertiliteta, strukturu živorođene dece prema uzrastu majki u 2024. godini, očekivani životni vek po polu i okruzima, kao i saldo unutrašnjih i međunarodnih migracija u 2024. godini, izradili smo ove prognoze. One ni u jednom obliku ne izgledaju dobro i svrstali smo ih u tri kategorije.
U konstantnoj varijanti, stanovništvo Rumunije bi 2080. godine palo na 14 miliona i 367 hiljada, što predstavlja smanjenje od 4 miliona i 669 hiljada ljudi.
U optimističnoj varijanti, broj stanovnika bi se smanjio za 1,9 miliona, odnosno za oko 10% u odnosu na stanje iz januara 2025. godine.
Prema srednjem scenariju, odnosno najrealnijnoj varijanti, smanjenje bi bilo 3,4 miliona stanovnika, odnosno negde oko 18 procenata manje nego što smo imali 1. januara 2025. godine.


Ove brojke će snažno uticati ne samo na tržište rada i školsku populaciju – od osnovnog do srednjeg obrazovanja – već i na univerzitete.“


Kristijan Šelaru je govorio i o mogućim rešenjima za budućnost:


„Potrebno je povećati natalitet. To se ne može promeniti sutra ni prekosutra. Potrebne su javne politike koje traju decenijama. Ako želimo da promenimo nešto do 2080. godine. Odnosno da ublažimo prognozirani gubitak od skoro 5 miliona ljudi, možemo možemo to učiniti, ali samo tokom decenija, a ne brzopletim potezima od danas do sutra, ne rezanjem, već ulaganjem. I ne govoreći samo o pesimizmu, već uvek sa dozom optimizma kada je reč o budućnosti. Jer kada mlada osoba vidi da mu se nudi samo mračna slika, ona će uvek izabrati barem sivilo koje vidi negde drugde, u drugim zemljama.“


Ovi podaci skreću pažnju na stvarnost koja ima veliki uticaj na budućnost Rumunije. Pad broja stanovnika, udružen sa ubrzanim starenjem, uticaće na tržište rada, penzioni sistem, socijalne usluge i način na koji će se zajednice prilagođavati novim demografskim strukturama. Projekcije INS-a predstavljaju ključan alat za izgradnju javnih politika sposobnih da odgovore na izazove narednih decenija.