România şi programlu SAFE
Prota cumată tru valoarea di 2,5 miliardi di euro ditu programlu "Acțiunea tră securitatea Europăl’ei", cunuscut cu numa SAFE, agiumsi tru conturli ali Românie.
Tașcu Lala, 27.08.2026, 20:09
România lo, n’iercuri, prota pălteari tru valoarea di 2,5 miliardi di euro pritu instrumentulu „Acțiunea tră securitatea Europăl’ei” cunuscut cu numa SAFE. Tranşa reprezintă 15% ditu ahărdzearea totală di 16,7 miliardi di euro şi va s-ndrupască investiţiili prioritari tră apărari şi modernizarea capabilităţloru militari.
Comisarlu european tră apărari şi spaţiu, Andrius Kubilius, spusi că păltearea „easti ună etapă di simasie tră apărarea europeană şi tră ună Europă ma suverană”. Tru minduita lui, finanţarea „va s’anvărtuşeadză capabilităţli di apărari şi baza industrială ali Românie, contribuinda, tru idyiulu chiro, la securitatea ali Europă”.
Bucureşti, căpia di la Canţelaria prim-ministurlui, Mihai Jurca, declară că pritu SAFE va s’da silă la investiţiili di amprotusa tru apărari, va s’hibă modernizati capabilităţli militari, simfunizati cu obiectivili europeani comuni, va s’hibă anvărtuşită industria românească di apărari, tru lucru deadunu cu aţea europeană şi va s’crească interoperabilitatea anamisa di forţili di apărari şi securitati.
Executivlu român ari axia ti cum va s’ahărdzească aesti fonduri. Aşi, ditu totalu di 16,7 miliardi di euro, nai ma mulţă păradz, cama di 9 miliardi di euro, va s-l’ia Ministerlu Apăraril’ei Naţională. Statlu român ari simată contracti tra s’ancupără cama di 200 di aftuchinati di alumtă tră infanterie, dauă pampori di patrulari maritimă şi dauă di intervenţie a scafandriloru, 11 di sistemi di apărare antiaeriană, 34 di sistemi di droni militari, cama di 900 di rachete sol-aer Mistral, ufilisiti tră apărarea antiaeriană di aproapea şi 6 elicopteri tră purtarea ascheriloru şi echipamentiloru militari.
Unu di contracti, tru valoarea di 5,7 miliardi di euro, fu simnatu cu producătorlu ghirmanu di armamentu Rheinmetall, cari spusi tră aestă achicăseari că easti „nai ma marea pachetă di contracti internaţionali, ali companie, tru chirolu ditu soni”. Gruplu ghirmanu, cari lucreadză di ma mulţă an’i pi păzarea românească pritu filiala Rheinmetall Automecanica, cu scamnulu tu căsăbălu Mediaş, tru ţentrulu ali Românie, ari tu planu s-investească alti năndauă suti di miliun’i di euro tru văsilia a noastră, lucru ţi va s’ducă la thimil’iusearea n’il’iloru di locuri di lucru şi la subcontractarea a aţiloru cama di 200 di firmi cari va s’lucreadză ti şingirlu cu aprovizionarea.
Păradz ditu ahărdzearea pritu programlu SAFE va s-l’ia şi Ministerlu a Transporturloru, cama di tamamu 4,2 miliardi di euro. Fondurli va s’hibă ufilisiti tră andridzeari capitli di la autostrada A7, cari leagă sudlu ali Românie cu sinurlu ditu araţili, neise cu Ucraina, şi A8, ţi străvusescu Carpaţl’ii Orientali şi leagă reghioanili istoriţi Transilvania şi Moldova cu Ripublica Moldova, di aoa şi numa di „Autostrada Uniril’ei”.
Tru valoarea di 150 di miliardi di euro, instrumentulu SAFE faţi parti ditu planlu ReArm Europe/Readiness 2030 ali Comisie Europeană, ţi ari tru scupo tra s’da cama di 800 di miliardi di euro sumu turlie di investiţii tru dumenea ali apărari tru tută Uniunea Europeană. Bruxelles-lu dimăndă că pălterli yinitoari ditu arada SAFE va s’hibă dati ali Românie dinăoară cu băgarea tru practico a obiectiviloru apufusiti.
Autor: Sorin Iordan
Armânipsearea: Taşcu Lala
