Pirmith – Limoslu ursopan
Limoslu ursopan Pirmith spus di Mirela Biolan
Tașcu Lala, 14.11.2026, 22:43
Cafiliulu eara un ursopan hariș ș-limos . Cathi stâmânâ el s-duțea cu dadâ-sa tu pâduri ta s-adunâ afrandzâ ayri . Avea el’i vâloaga a lor tu mesea di pâduri iu criștea nai ma mărli ș-ma muscuvilisitili afrandzâ ayri.
– Cafiliu, adzâ yini la noi tetâ-ta Kirața. Mini șed s-u așteptu, tini du-ti tu pâduri ta s-aduñi afrandzâ ayri.
Ursopanlu ș-lo coșlu ș-ankisi cântândalui tu pâduri. Soarli âl’i hârsea kiurcul , pul’l’i bâtea pi lumaki , iara frândzâli ș-ciuciura analtu pi poñi. Lele, ți m’șat eara tu pâduri!
Bâtea unâ livâ arați ș-bunâ ș-Cafiliulu duki unâ ñiurizmâ dulți ș-muscuvulsitâ . Limos cum ș-eara, s-dusi dupâ ñurizmâ ș-agiumsi tu unâ tufâ iu află un stup di alghini.
– Abre, ți s-hibâ ș-aestâ? s-antribă ursopanlu. Añiurdzeaști ahât ghini!…
Un vulpopan ți șidea arcutit tu unâ tufâ, âl’i apândâsi:
– Aestu easti un stup amplin cu ñiari nostimâ . Alghinili u adarâ casten ti voi, ursopañil’i.
Avdzândalui ași, Cafiliulu nu mata șidzu pi minduiari și-ș hipsi muța nuntru ta sâ bea dzama dulți.
– Bobo, ți bunâ easti! s-ciudusi ursopanlu.
Ș-ațea oarâ, dzăț di ați lu-anțâparâ tu muțâ ș-alghinili inșirâ nafoarâ cârtiti.
– Nica un fur! Nica un fur! Ca vulpopanlu ți șeadi ș-așteaptâ s-azbuirăm, ta s-nâ furâ ñiarea. Na, ta s-nu l’ei ș-altâ oarâ un lucru ți nu easti a tău!
Cafiliulu aplică arșunat caplu, iara ntr-ocl’i avea lăcriñi di dureari. Narea-i si umflă ahât multu, că eara cât un pâtrâgean mari.
Vulpopanlu s-câpâia di arâdeari, iara hâbarea s-teasi ayoñea tu pâduri. Tuti prăvdzâli s-adunarâ ta sâ-și pizuiascâ di el. Di multu nu mata avea vidzutâ un gioni ți s-cuteadzâ s-lâ furâ ñiarea a alghinilor.
Unâ caracaxâ ți șidea pi un pom âl’i dzâsi:
– S-nu mata u asculțâ canâoarâ vulpea! Em, tini nu știi că suntu nai ma șiretili prăvdzâ?
Ursopanlu fudzi anvirinat câtâ vâloaga cu afrandzâ ayri, fârâ s-mutreascâ ni nastânga, ni nandreapta.
Aclo s-adună cu soțlu a lui, Vizurlu, ți aduna frândzâ di păpădil’i.
Gâilisit , Vizurlu lu antribă:
– A lăi, ursopan, ți pâțâși?
– De, more, nu-ñi mi-ntreabâ! Ñi bâgai muța tu stuplu di alghini ș-eali mi-anțâparâ. Ș-dapoaia Cafiliulu-l’i pirmithusi arșunat tutâ hâtaia ș-tu soni adâvgă:
– Ñi-u fricâ că va mi ancaci dada . Cum pot s-negu ași acasâ?
– Alasâ, va ti anveț mini ți s-adari. Și s-u țâñi minti! Altâ oarâ, ma s-ai orixi , s-li pâlâcârseșțâ alghinili s-țâ da niheamâ ñiari. Aidi, tora, bagâ-ț ândauâ frândzâ di păpădil’iu chisati pi nari. Laptili dit eali va țâ ayâliseascâ ponlu ș-va s-tragâ . Anda va nedz acasâ, nu mata va s-ai ici țiva.
Ursopanlu adră tamam cum âl’i dzâsi Vizurlu, dapoaia umplu coșlu cu afrandzâ ayri, s-arcuti pi unâ cârvati di mușcl’iu ș-durñi. U anyisă dadâ-sa, ursa, cum lu câtâyursea ș-âl’i dzâțea:
“S-nu l’ei canâoarâ țiva ți nu easti a tău!”
Anda s-diștiptă, muța nu mata eara umflatâ ș-el tora ștea ți ari te-adrari. S-dusi la stuplu a alghinilor ș-ciucuti cu fricâ ș-niheamâ andirsit pi uși.
Inși tamam vâsiloañea a alghinilor, ți lu antribă cârtitâ:
– Iara viniși?
– Ti plâcârsescu s-mi l’erțâ, știu că aluthusii !
More, more, ahtari lucru nu mata avea vidzutâ alghinili! Sâ-și caftâ vârâ l’irtari! Vâsiloañea a alghinilor âl’i dzâsi:
– Maca eșțâ un ursopan tiñisit ș-bun, ti l’irtăm. Avem ananghi di agiutorlu a tău ta s-nâ muț stuplu pi pom analtu, pi lumakea nai ma ânsurinata . Câsica a noastâ câdzu anda fu unâ tufani mari.
Cafiliulu lo cu angâtan stuplu, s-angârlimă analtu pi pom ș-lu bâgă ghini anamisa di dauâ lumăki groasi. Bobo, ți hârsit eara că putu s-agiutâ!
Ti bunlu ți lu lâ adră, alghinili âl’i deadirâ unâ oalâ amplinâ cu ñiari ș-el ș-adusi aminti di alti zboarâ ți âl’i li dzâțea dadâ-sa dipriunâ :
“Anda adari lucri buni, eali s-toarnâ la tini di dauâ ș-di trei ori ma multu.”
Pirmith âñi șteam, pirmith va s-aspușu. Nu știu cum feciu, ma nu v-arâșu.