Guvernul adoptă năili nomuri ali educaţie
Nviţămintulu românescu sndreadzi ti năi alăxeri
Bogdan Matei, 30.03.2023, 21:49
Tru 30 di añi ş-cama di post-comunismu românescu, nu fu dumeni ma oparda tră alăxeri, nai cama multi ori mintiti, neise cata cum ti Educaţia. Cronica instabilitati politică feaţi că la cumăndusearea a ministerlui di resortu s’hibă pi ipotisi ma multi personaje, tuti cu vrearea s’inoveadză şi să-şi asiguripsească, aşi, posteritatea. Cum nu armasiră cabaia multu kiro pi ipotisi, tut ţi aprăftăsiră, ngheral, fu curmarea a reformilor promovati di predecesori. După trei dekenii di niacumtinată inovari, rezultatili s’vedu. Elevi şi părinţă, tu idyea catastisi, stipsescu alathusea ţi u aduţi alăxearea regulilor tru kirolu a agioclui. Româñilli cari pot alegu tra să-şi pitreacă cilimeañilli să studiadză tru xinătati. Nai ma mintimeñi absolvenţă autohtoni aleg, tu arada a loru, s’fugă ditu văsilie. Nviţămintul tehnic numata adară mari lucru, aşe că easti tut ma zori s’aflli un instalator ică un mecanic auto cu măsturlăki. Di itia a streslui şi a tiñiiloru di cafi mesu ñiţ, niţi zănatea di dascalu numata easti vrută, aşe că, maxus la hoară şi tru ñiţlli căsăbadz, la catedră suntu tut ma mulţă suplinitori. Acă ţifrili nu suntu totna concordanti, studiile di specialitate atestă, tuti, ună rată mari di analfabetismu funcţional anamisa di absolvenţălli a sculiillei românească.
Nolgica di aestă hală lae, actualu ministru ali Educaţie, Ligia Deca, dimăndă, tu arada a lui, alăxeri nsimnati tru domeniu, ti cari spuni că suntu axi s’ndreagă catandisea di lucri. Elaborati sum coordonarea a llei, proiectili a nomurlor ali educaţie fură aprobate, ñiercuri, di Guvern şi va s’hibă pitricuti ti debatu şi adoptari tru Parlamentu. Pachetlu di nomuri s’ntimilleadză pi viziunea alăncită ditu proiectul “România Educată”, lansat tu şcurtu kiro după nvestirea ditu 2014 di prezidentulu Klaus Iohannis, el işiş fostu profesor di liceu tru provincie. Pritu Nomlu a nviţămintului superior să spuni volea ti combătearea a abandonlui universitar şi ndruparea a cooperarillei europeani a universităţlor ditu România. Nomlu a nviţămintului preuniversitar mutreaşti, prota ti prota ñicurarea a abandonlui şcolar şi a analfabetismului funcţional. Ministrulu Dica nica tăxeaşti centrarea a sistemlui educaţional pi elev şi stimularea a potenţialui pi cari cathi un cilimeanu lu-ari.
Tră băgarea tu lucru a năilor nomuri s-ahărdziră cama di trei miliardi di euro, loaţ di România di la Bruxelles, pritu Planlu Naţional di Redresare şi Rezilienţă. Ligia Dica easti căndăsită că nomurle ali educaţie va s’treacă pritu Parlamentu pritu ună procedură di ananghi, lucru cutugursitu di USR, cari u stipseaşti coaliţia di la putere, PSD-PNL-UDMR, că va ună pachetă legislativă vulusită pi ayuñie, fără debateri salami. Uniunea dimăndă, neise, că ndreadzi amendamente tră aţea ţi număseaşti reformarea alithea a sistemlui.
Autoru: Bogdan Matei
Armânipsearea: Taşcu Lala
