Diplomatski odnosi Rumunije sa Saveznom Republikom Nemačkom

Steliu Lambru, 16.06.2018, 16:26

Posle podele Nemačke na kraju Drugog svetskog rata pojavile su se dve nove nemačke države, najime Savezna Republika Nemačka i Nemačka Demokratska Republika. Nova nemačka savezna država odbila je da prizna postojanje nemačke komunističke države, a unutarnemački odnosi ogranićili su se na veliko ekonomsko i propagandističko takmičenje duž Gvozdene zavese i Berlinskog zida posle 1961 godine. Jako su bile u suprotnim vojnim blokovima i imale su različite ekonomske modele Rumunija i Savezna Republika Nemačka uzajamno su se otvorile počev od druge polovine 60 godina. Veoma važan trenutak u novim odnosima između jedne razvijene kapitalističke države i jedne komunstičke države u razvoju je poseta Rumuniji zamenika nemačkog kancelara Vilija Branda 1967 godine. U drugoj polovini 60 godina međunarodni odnosi su bili u promeni a granice između dva velika ekonomska i vojna bloka, kapitalizam i komunizma nisu bile toliko rigidne. Svaka zemlja je želela odnose koje da joj donose ekonomski profit i svaki je pokušao otvaranje ka geopolitičkim zonama od interesa. Rumunija u dobroj tradicij svojih veza sa nemačkim prostorom orientisana je ka diplomatskim odnosima sa Zapadnom Nemačkom i bila je prva zemlja komunističkog bloka koja je tako postupala. Rumunija je odrmrzla odnose sa kapitalističkom Nemačkom posetom Bukureštu zamenika nemačkog kancelara Vilija Branda, budućeg šefa nemačke vlade. Diplomata Vasile Šandru, tadašnji zamenik šefa diplomatije setio se u jednom intervju za Centar usmene istorije rumunske radiodifizuije od 1994 godine o pretpostavkama te posete. Vasile Šandru:

,,Taj ćin rumunske spoljne politike bio je izraz samostalnog stava Rumunije u međunarodnim odnosima. Kontekst je bio sledeći: u leto 1966 godine održan je u Bukureštu skup Konsultativnog političkog komiteta Varšavskog ugovora. U usvojenom dokumentu tim povodom pokrenuta je ideja sazivanja jedne evropske konferencije za saradnju i bezbednost u cilju normalizacije odnosa sa obe nemačke države. U duhu tog dokumenta, Rumunija je pokrenula uspostavljenje normalnih diplomatskih odnosa sa Saveznom Republikom Nemačkom i to bez ikakvih konsultacija sa saveznicima. Naravno da je to izazvalo reagovanje nezadovoljstva naročito od strane Sovjetskog Saveza, ali i ostalih članica Varšavskog pakta.”

Novi lider iz Bukurešta, Nikolaje Čaušesku koji je stigao na vlast 1965 godine smatran je od strasne žitelja Zapada kao manje dogmatičnim komunistom. On i njegov tim pokretači su otovaranja ka Zapadnoj Nemačkoj. Vasile Šandru:

,,Uspostavljanje diplomatskih odnosa dogodilo se povodom posete rumunskog Ministra inostranih poslova, Korneljua Maneskua Bonu, poseta koja je privukla veliku pažnju međunarodne štampe, naročito zbog snažnog negativnog reagovanja Sovjetskog Saveza. Karakteristično je da se u jednom nemačkom listu tada objavila karikatura u kojoj na jednom jezeru u čamcu su bili Kornelju Manesku i Vili Brand a sa obale se pucalo u njih svim vrstama oružja, što je bio simbol s jedne strane na reagovanje Varšavskog pakta, a s druge strane reagovanje radiklanih krugova iz Nemačke Savezne Republike. “

Poseta Branda je bila pod znakom diplomatskog otvaranja, ali i nada u novi podstrek bilateralnim odnosima. Vasile Šandru:

,, Vili Brand je došao i imao prvu rundu razgovora sa šefom diplomatije, Korneljuom Maneskuom. Zatim njega je primio premijer Jon Gheorghe Maurer sa kojim je razgovarano i o političkim pitanjima, ali naročito o ekonomskim odnosima između Rumunije i Savezne Republike Nemačke. Posle toga Vili Brand je putovao na Crnomorskom primorju gde ga je primio Nikolaje Čaušesku sa kojim je imao sadržajan razgovor koji je trajao oko 5 sata. Sa Nikolajom Čaušeskom razgovori su bili uglavnom politički i odnosili su se ne samo na političko stanje u Evropi, već i na veze između komunsitičkih i socialističkih partija. “

Poseta nemačkog političara je bila i lićne prirode, a rumuni su bili dobri domaćini. Ponovo Vasile Šandru:

,, Kako je video Vili Brand ovu posetu? On je došao sa suprugom i sinom Larsom, koji posle toga je postao učestnik pokreta levice iz Nemačke. Dakle ova poseta nije bila samo politička, već i lićne prirode u cilju približavanja dva naroda. Bili su veoma zadovoljni posetom. Mogli su da vide folklorne predstave i da posete neke kulturne atrakcije naše zemlje. To je bila poseta sa programom koja mu je pomogla da stvori sliku o Rumuniji. Mora se reči da Rumunija kada je uspostavila diplomatske odnose sa Saveznom Nemačkom Republikom nije učinila ništa da bi smanjila odnose sa Nemačkom Demokratskom Republikom da ne bi stvorila nikakvi izgovor ili da joj se donosi neka kritika da je na jednoj ili drugoj strani. Rumunija je principijelno pristupila odnosima sa obe Nemačke države. “

Posle te posete trend ekonomskih odnosa Rumunije I Savezne Republike Nemačke je bio u usponu. 80 godina oni su se brzo pogoršali jer je komunistički sistem pokazao da nemože imati korektne odnose sa zemljama koje stave na prvo mesto ljudska prava.