Istorija Rumunske radiodifuzije(27.10.2014)

1 novembra 1928 godine Društvo Rumunske Radiodifuzije emitovalo je svoj prvi signal što je značilo i početak radija u Rumuniju. Od tada Rumunska Radiodifuzija je postala jedna od malobrojnih kompanija u Rumuniju sa stalnim radom od više decenija. Sredstvo za informisanje i kulturalizaciju, ali i instrument za propagandu totalitarnih režima u periodu od 1938 godine do 1989 godine, radio je očuvao svoje mesto u opcijama publike, jako su mediji postali raznolikiji posle pojave televizije i interneta. Autor prve monografije Društva Rumunske Radiodifuzije bio je istoričar Euđen Denize, koji je u međuvremenu preminuo. U 4 knjiga, Istorija Rumunske Radiodifuzije se bavi početkom i velikim trenutcima savremene istorije Rumunije u kojoj je radio odigrao aktivnu ulogu: burni politički život od 30 godina, drugi svetski rat, period od 45 godina komunističkog režima i povratak demokratiji posle 1989 godine. 2004 godine Euđen Denize je isprićao kako je radio od 1996 godine do 2001 godine da bi napisao prvu kompletnu istoriju Radija u Rumuniji:

Steliu Lambru, 27.10.2014, 12:35

1 novembra 1928 godine Društvo Rumunske Radiodifuzije emitovalo je svoj prvi signal što je značilo i početak radija u Rumuniju. Od tada Rumunska Radiodifuzija je postala jedna od malobrojnih kompanija u Rumuniju sa stalnim radom od više decenija. Sredstvo za informisanje i kulturalizaciju, ali i instrument za propagandu totalitarnih režima u periodu od 1938 godine do 1989 godine, radio je očuvao svoje mesto u opcijama publike, jako su mediji postali raznolikiji posle pojave televizije i interneta. Autor prve monografije Društva Rumunske Radiodifuzije bio je istoričar Euđen Denize, koji je u međuvremenu preminuo. U 4 knjiga, Istorija Rumunske Radiodifuzije se bavi početkom i velikim trenutcima savremene istorije Rumunije u kojoj je radio odigrao aktivnu ulogu: burni politički život od 30 godina, drugi svetski rat, period od 45 godina komunističkog režima i povratak demokratiji posle 1989 godine. 2004 godine Euđen Denize je isprićao kako je radio od 1996 godine do 2001 godine da bi napisao prvu kompletnu istoriju Radija u Rumuniji:

,, Videći bogatstvo postojećih materijala u arhivama društva, odlučio sam da napišem monografiju u više knjiga da bih što bolje opisao ovu istoriju Rumunske Radiodifuzije, važnim fenomenom za naše savremeno društvo. Na kraju napisao sam 4 knjiga koje poćinju sa prvim pokušajma radiofonije u Rumuniju u prvim godinama 20 veka, a kraj je trenutak revolucije od 1989 godine. Verovao sam da je bolje da kraj bude 1989 godine, jer sam smatrao da istorijski ako prelazim 1989 godinu ulazim na terenu multidisciplinske studije, zajedno sa politologijom ili sociologijom, i rizikovao sam da ne napišem ćistu istoriju Radiodifuzije, već više delove iz njenog aktuelnog života. Ukratko u prvoj knjizi se odnosim na prve pokušaje radiofonije i zatim prve 10 godine Društva od 1928 godine do 1938 godine. Zaustavio sam se na 1938 godinu, jer se radi o godinama kada je društvo funkcionisalo u demokratskom sistemu. Od 1939 u Rumuniju na vlast su se ređali diktatorski režimi, totalitarni i dakle radio je odvijao svoju delatnost u promenjenim uslovima. Do 1989 godine bio je pod stalnim specijalnim pritiskom i mogu vam reći da je očuvao svoju ravnotežu i osnovne funkcije. Druga knjiga se odnosi na period kojeg sam nazvao diktatura desne orientacije, dakle radi se o kraljevskoj diktaturi kralja Karola drugog, legionarnoj diktaturi i diktaturi maršala Jona Antoneskua. Kraj knjige je 23 avgusta 1944 godine, dan na koji se Rumunija pridružila saveznicima u ratu. 3 knjiga odnosi se na period komunizacije Rumunije i epohu Gjeorgje Gjeorgju Deža do njegove smrti 1965 godine, a poslednja knjiga bavi se periodom Nikolaja Čaušeska od 1965 godine do 1989 godine sa otvaranjem koje je postojalo posle 1964 godine i ponovnim zatvaranjem od perioda od 1971 godine do 1974 godine. To su 4 knjige zasnovane strogo samo na dokumentima iz pisane i zvučne arhive radija. Iz ove tačke gledišta one su apsolutne novine kao materijal za istoriografsku studiju.”

Euđen Denize odnosi se na funkcije radija još od svog početka:

,, Od svog početka, radiofonija i pre pojave Društva Rumunske radiodifuzije postavila je pitanje svojih funkcija veoma jasno definisane u periodu početka radiofonije i one će skoro stalno ostati iste. Radi se o veoma važnoj kulturnoj funkciji. Radio je promovisao kulturu na najvišem nivou, da je svi razumeju, doprineo je razvitku kulture i kulturalizaciji publike. Zatim radi se o nacionalnoj funkciji. Radio je stalno odigrao veoma važnu ulogu u promovisanje i odbranu nacionalnih vrednosti. Zatim radi se o edukativnoj funkciji u osvnom smislu ovog pojma, jer su postojale mnogobrojne emisije još od njegovog početka sa zdravstvenim savetima, ili kako da se sadi i gaji neka biljka, kako se gaji neka životnija, kako da se odvija edukacija dece. Postoje mnogbrojne dirigovane emisije za decu, učenike i studente, za vojsku i seljake. Radio je imao edukativnu misiju koju je skoro uvek dobro pokrivao. Ostale su nezaboravne emisije kao Radio Univerzitet u kojima su govorili najpoznatija imena rumunske kulture kao istoričar Nikolaje Jorga, sociolog Mihaj Ralea, estetičar Tudor Vijanu, književnici Mihajil Sadoveanu i Tudor Argezi, kao i mnogi drugi. Faktički svi reprezentatvni intelektualci Rumunije održali su prava predavanja za mikrofonom radija. Sem svih gore pomenutih funkcija Radijo je imao još jednu, najime da zabavi ljude. Do pojave televizije, radio je bio glavno sredstvo za zabavu kojeg su ljudi imali na raspolaganju. “

Radio Rumunija Internacional emituje emisije već 75 godina. Emisije na stranim jezicima počele su 1939 godine, kada je pokrenut drugi svetski rat. Ipak, prve emisije na stranim jezicima, kao što su blokovi vesti na engleskom i francuskom jeziku počele su 1932 godine i koje su emitovane 15 minuta pre ponoći. Vremenom su se uveli i blokovi vesti na italijanskom i nemačkom jeziku u istom terminu sa onima na engleskom i francuskom jeziku.