Pirmithi – Lighenda a Pindului

Puteț s-ascultaț aoa pirmithlu spusu di Aurica Piha

Tașcu Lala, 03.10.2026, 23:26

Di iu yini numa a Muntilui Pindu – Lighendâ

Tru-unâ veacl’i gheografie a Ipirlui eara lighenda aesta:

Va s-dzâcâ munțâl’i nai ma mârl’i a Ipirlui suntu Pindul, cari ari ma multi numi, dupâ locuri, ma nai cânâscuț suntu munțâl’i di-Aminciu (Mețova).

Muntili Pindu ș-u-ari loatâ numa di la Pindu, unlu di hil’il’i-al Machidon. A că Pindul eara ma mușat și ma mintimen di frațl’i a lui, eara zilipsit di-aeșțâ. Tr-ațea, trâ isihia a suflitlui și a truplui, el fudzi dit casa pârinteascâ și s-dusi s-bâneadzâ tu unâ hoarâ dip tu munti.
Tora Pindul s-duțea ma multu avinari ș-avina multi agrinj, ma vârtos pul’i di țerbu.

Unâ oarâ, dupâ ți discâlică di pi cal și câfta prit pâduri și prit piștirei ta s-aflâ pul’i di țerbu, avdzâ unâ boați cari-l’i striga ași: “Nu cârtea ñițl’i a țerghilor!”.

Pindul mutri deavârliga, ma nu vidzu țiva, ași câ-l’i si pâru că ațea boați yini di nsus din țer.

Alantâ dzuâ, s-dusi tut singur cu calu tu loclu ațel ca s-veadâ s-nu eara ș-alțâ avinâtori. Dupâ ți câftă cu multâ câștigâ, nu vidzu altu că mași un stihiu mari, cari muta caplu pre-agalea și mutrea câtrâ el.

Pindul s-ñirâ multu, că caplu și chealea a stihiului eara ma mări di un bârbat ântreg.

Pindul nu fudzi ca fricos, ma cu minti și murafeti l’i spusi tiñie și ca semnu di ncl’inari, al’i deadi unâ parti di-avinaticlu ți avea.

Ași stihiulu, cându vidzu buna vreari a tinirlui Pindu, nu-l cârti dip.

Di-aestâ, multâ harauâ lo Pindul. Di-atumțealui, di câti ori s-duțea avinari, âl’i didea a stihiului di-avinaticlu-a lui, ca la un oaspi vrut, și canda că eara mâna-al Dumnidzâ, vâtâma ma multu avinatic.

Ma, cu cât Pindul eara vrut di tutâ duñeaua, di bârbaț și mul’eri, trâ buneața și imirlâțea lui, cu ahât ma multu eara nivrut și nchizmusit di frațl’i a lui.

El’i lu-avigl’iarâ atumțea pristi aestu munti, aproapi di arâu.

Unâ dzuâ, treil’i fraț s-arucarâ pri nâs și-l vâtâmarâ cu apalili. Mușatlu Pindu, cari eara singur tru aestâ strimturari, nu putu s-facâ altâ, că mași strigă cu boați jiloasâ.

Avdzâ oaspili a lui, stihiulu, cari alâgă cu multâ turbari, află frațl’i și diunâoarâ l’i zgrumâ tuț treil’i.

El nu s-dipârtă di truplu a mușatlui Pindu, ma ca un bun avigl’itor șidea ningâ nâs și lu-apâra s-nu hibâ dipirat di vâmâ altâ agrimi, pânâ cându vinirâ oaspițl’i a Pindului.

Aești plândzea, cara-l vidzurâ vâtâmat, ma lâ eara fricâ s-aproachi ta s-lu ngroapâ.

Și stihiulu, cari l-aduchi minduirea-a lor, s-trapsi și l’i-alâsă elefteri, ta s-lu ngroapâ tu muntili iu lu-aflarâ vâtâmat.

S-află tru aestu munti cheatra lactea (a laptilui), cari, dupâ ți u faț pulbiri și u badz tu apâ, u fați apa ca laptili și aestâ cheatrâ u poartâ mul’erli, ca si s-facâ lâptoasi ș-tutnâoarâ di atumțea muntili s-cl’eamâ PINDU.