20 añi di la unu tratatu istoricu
Tricurâ dauâ dețenii di la simnarea di câtrâ Românií a Tratatlui di apruckeari la Uniunea Ivropeanâ.
Tașcu Lala, 05.05.2025, 14:00
S-ancllisirâ 20 añi di la simnarea di câtrâ Românií a Tratatlui di Aprukeari la Uniunea Ivropeanâ, ațea ți âlli deadi izini s-agiungâ ufițialu cratu membru ali UI tu 1 di yinaru 2007. Câftarea di aprukeari fu pitricutâ di câtrâ București tu anlu 1995, iara tu 1999, liderlli ditu Consiliul Ivropeanu aprukearâ dișcllidearea a pâzârâpserloru. Aestea țânurâ pânâ tu bitisita a anlui 2004.
Țeremonia di simnari a Tratatlui di aprukeari s-feați tu 25 di apriiru 2005, Luxemburg, vâsilií ți asiguripsea tu ațea iami di kiro prezedinția rotativâ a Consiliului UI.
”Ti noi, calitatea di membru ali Uniuni Ivropeanâ easti adrarea a unlui yisu veclliu di cama di unâ giumitati di etâ, ta s-trițemu tuti keadițli și s-agiundzemu parti a comunitatillei ivropeanâ di axii, prucukií şi sigurlâki”, dzâțea prezidentul ali Românií ditu ațelu kiro, Traian Băsescu, dupâ simnarea a Tratatlui.
Tu ațelli 20 añi ți tricurâ, Bucureștiul avu ma multi lucri hâirâliți, ațea ți s-feați aoa ș-pțânu kiro easti aprukearea pân’ di mardzini la spațiul Schengen, tu 1 di yinaru 2025, și trițearea a praglui di 100 di miliardi di ivradz fonduri ivropeani loati di la aprukearea tu UI pânâ tora.
Uidisitu cu spusa a Ministerlui a Finanților, tu aeșțâ añi, Bucureștiul adusi, tu arada a lui, aproapea 33 di miliardi di ivradz la bugetlu UE. Lipseaști s-aduțemu aminti că dupâ 12 di añi di la aprukeari, România avu, tu prota giumitati a anlui 2019, prezidenția rotativâ a Consiliului ali UI. Lucră deadunu cu alanti craturi membri, la dânâseara ali pandemií di COVID 19 ș-agiută Ucraina, deadunu cu Uniunea Ivropeanâ, s-poatâ s-alumtâ contra ali preșcâvilli ali Federațií Aruseascâ ankisitâ aoa ș-cama di trei añi.
Tu aeșțâ 20 añi ți tricurâ, pistea a româñilor tu UI scâdzu cu 25% di anda fu aprukeatâ, iasi tu migdani tu un sondaj INSCOP. Ma pțân di giumitati ditu româñi pistipsescu că țânearea di UI easti unu lucru bunu, ama aproapea 90% ditu elli minduiescu că easti sinferlu național ali Românií ta s-armânâ tu UI și NATO.
Tu arada a lui, Eurobarometrul cumândârsitu, aoa ș-pțânu kiro, di Parlamentul Ivropeanu scoati tu padi că șapti ditu dzați româñi luyursescu că România s-hârsescu di statutlu di membru ali UI, iara 75% ditu elli minduiescu că statili comunitari lipseaști s-lureadzâ cama deadunu ta s-treacâ di cripărli globali di tora.
Tu unu mesaju cu furnia a yiurtusearillei a 20 añi di la simnarea a Tratatlui di apruckeari, prezidentul di tora, Ilie Bolojan, dzâsi că România lipseaști sâ-și adarâ ma vârtoasâ țânearea la Uniunea Ivrupeanâ.
„easti unâ arasti s-pricunuștemu hârili ți li avemu di la țânearea di UI și s-angricămu ma multu pi ânvârtușareaa aliștei cali, ti unu yinitoru cu ma multâ sigurlâki ș-prucukií ti tuț țetățeañilli ali Românií”, dzâsi Ilie Bolojan.
“Aprukearea la UI, arada di NATO, easti unu scupo naţional di mari simasií a vâsilillei a noastâ dupâ câdearea a comunismolui, ți ahurhi modernizarea ali suțietati româneascâ”, spusi şi premierlu Marcel Ciolacu, ți dzâsi că “aestu proiectu ari hâiri di cara s-timilliuseaști pi tutâ suțietatea ș-tutâ clasa politicâ”, ama ș-pi solidaritatea ivropeanâ.
„Adzâ, ca vâsilie membrâ ți lucreadzâ cu pisti, ș-ți s-hârseaști di hâirea di țâneari la UI, lucrămu activ la adrarea ma sânâtoasâ a proiectului ivropean, ți s-thimilliuseaști pi axiili şi sinferurli a noasti kino”, dzâsi, tu arada a lui, ministerlu di Externi di București.
Autor: Daniela Budu
Apriduțearea: Mirela Biolan
