Misuri ti alâxearea a numirlui di ursi
Deputaţlli româñi alâxirâ nomlu tu ți mutreaști avinarea ti vâtâmari a ursilor
Tașcu Lala, 17.07.2024, 08:58
Aretcu ș-curmâ parlamentarilli româñi vacanţa di vearâ ş-yinu s-lucreadzâ ti sesiuni leghislativi extradordinari. Ama, luni, fu un ahtari hopâ, anda deputaţlli s-turnarâ tu bănțâ ta s-aproachi năi coti di avinari ti vâtâmarea a ursilor. Aestu lucru s-fați dupâ taxiratea ditu munti, iu unâ tinirâ featâ di 19 di añi fu vâtâmatâ di unâ ursâ, pi unâ cali turisticâ. Aprucheat di Senat nica di anu, proiectul di nomuri anchisit di UDMR (ma ninti partener-junior la chivernisea PSD şi PNL), pruveadi că ma multu di 400 di ursi va s-hibâ vâtâmati tu chirolu 2024 şi 2025. Prota chi prota, prăvdzâli cama agresivi/inâgi, ți atacâ oamiñilli ș-nicuchiratili a lor, reghiunli nai ma zñipsiti hiindalui giudeţili Harghita, Covasna, Braşov ş-Mureş, tuti tu chentrul a vâsilillei.
Maș tu Harghita, bunâoarâ, lâ si câftă a giandarmilli, di 231 di ori ditu ahurhita a anlui ș-pânâ tora, ta s-yinâ s-avinâ ursili. Ministrul di resortu di ma ninti, senatorlu UDMR Tánczos Barna, ți anchisi proiectul, dzâsi că acțiunea ari la thimellu un studiu ştiinţific comandat di ministerlu a Fisillei, ți caftâ sâ știbâ salami numirlu a ursilor cafilii ditu Românie.
Tánczos Barna: „Tuti studiili scotu tu migdani unâ crișteari constantâ a numirlui di ursi cafilii ditu Românie, tamam ș-ațeali fapti di ONG-uri. Numirlu a ursilor ditu Românie nu esti tu piriclu, easti ananghi di unâ intervenţie preventivâ, aşi cum s-adarâ tu tuti statili membri ali Uniuni Evropeanâ, iu ari un numir mari di ursi cafilii.”
Ti proiectu ș-deadirâ psiflu/votlu reprezentanţâlli PNL, PSD, AUR (opoziţia naţionalistâ). Tut ditu opoziţie, parlamentarilli USR trapsirâ mânâ di psif/vot, di cara ma multi amendamenti fapti di elli nu furâ aprucheati. Diana Buzoianu, USR: „Protlu amendamentu ți nu fu aprucheatu eara unlu iu noi vream s-adrăm cota di intervenţie di cara nu vrem unâ avinari cu vâtâmarea a lor, ama vrem dealihea s-andridzem aestâ cripari ți u avem cu ursili și vrem s-hibâ adratâ di un personal tehnic spețializat. Easti efcula, criparea nu s-andreadzi cu avinarea di trofei.”
Tu aestu chiro, directorlu gheneral ali Reghie Naţionalâ a Pâdurilor, Marius Dan Sîiulescu, câftă unâ mutreari ma mari a ursilor tu fondurili chineghetiți ali Romsilva, ma multu pi căllurli turistiți. Avinâtorilli dzâcu, ama, că, fârâ ñicurarea a numirlui di ursi ditu Românie, criparea aesta a yinearillei ali ursâ tu habitatili umani nu va s-andreagâ. Experţâlli dzâcu că tu reghiunili analti ditu munti nu s-au faptâ taxirăț, câțe ursili cama bitârni, ți suntu ma pțâni, au unâ tabaieti naturalâ şi s-trag nâpoi anda vedu vârâ om. Mărli cripări yinu di la ursili tiniri, ațeali ți s-aflarâ tu zoni cultivati, cari nu au fricâ di om și suntu anvițati s-hârneascâ ditu nicuchirati ș-ași adarâ și zñii.
Autor: Bogdan Matei
Apriduțearea: Mirela Sima-Biolan
