Năi câlliuri di cilâstâseari diplomaticâ
Bogdan Matei, 08.09.2020, 14:42
Tru andamasea ţi easti unâ adeti, tu cathi ahurhitâ di yismâciuni, adunarea di cathi anu a diplomaţiillei românâ post-comunistâ acâţă calea, tu arada-lli, a restricţiilor bâgati di pandemie şi s’dizvãrteaşti pi hâlatea di videoconferinţă. Altâ turlie, sturlli a politicâllei externă românească, aduşi aminti, nică ditu dişcllideari, di prezidentul Klaus Iohannis, armânu nialâziţ: crişteari rolu ali României tru arada ali Uniuni Europeană şi NATO, ama şi anvârtuşearea şi tindearea-a Parteneriatlui Strateghic cu Statili Uniti. Diplomaţia română lipseaşti s’lucreadzâ ma largu ti ahândusearea-a lor – cudille caplu a statlui. Easti aţea ţi u spusi şi ministurlu ti lucârli cu xeanili, Bogdan Aurescu. El spusi că ministerlu ndreadzi un mânuclliu di năi călliuri di cilâstâseari diplomatică tru catastisea a zn’iilor ţi li faţi criza COVID-19 şi că proţeslu di mindueari ţi ahurhi aoa şi trei meşi va s’bagâ tu practico pritu strateghii simfunizati cu realitatea internaţionalâ.
Criza di tora ţi u adusi năulu coronavirus da silă a mărloru proţesi tru ligăturli internaţionali şi, trâ aţea, diplomaţia română lipseaşti s’acaţâ aestă cali. Andamasea ari tu scupo s’facâ isapi, di unâ parti, ti mărli tendinţi pi livelu global şi european ţi li adusi ică lă deadi silă pandemia di COVID-19, şi, di alantă parti, s’ndreagă thimilliusearea-a unâllei hâlati cama hâirlâticâ di hâbâriseari di cu kiro tu catandisea di criză.
Di altâ parti, ama, cundilladzâ Bogdan Aurescu: “Adaptarea dotu nu va s’dzâcâ alâxearea ditu thimealle a politicâllei a noastâ externâ: creaştirea profilu şi arolea a noastâ tru cadhurlu ali Uniuni Europeanâ şi NATO, nica şi dizvultarea şi ahândusearea a parteneriatlui strateghic cu Statili Uniti, em ndruparea ti multilateralismu ndreptul internaţional şi valorli democratiţi.”
Vinitu şi nâsu la andamasi, Ludovic Orban spusi câ easti mari ananghi câ România s’hibâ pistipsitâ tru minduerli a llei strateghiţi tru xeani. Cu aduţeari aminti iniţiativili di politică externă, ţi nai cama multi ori eara di mari piriclliu, a aţiloru di ma ninti guvernări di na stânga, liderlu liberal cundille:
“Oara a aventurloru diplomatiţi ţi eara fapti ditu cumandu politicu partizanu minduescu câ tricu. Oara ti crişteari mintireaşili, niakicăserli şi polimili cu aşkirladz di carti idyea minduescu că tricu. Tru România ari tora un guvernu ţi easti ahândosu pi cilâstiseari ti vigllearea ali democraţie, trâ tin’iseari tuti angajamentili internaţionali, tu amprotusa, andicra di partenerlli strateghiţ, Statili Uniti ali Americâ, Uniunea Evropeană, NATO, ama şi andicra di tuţ partenerlli a noşţâ.”
Nica un lucru yilipsitoru, anamisa di oaspiţlli cu vidzutâ la andamasea di cathi anu easti vinitu şi caplu a diplomaţiillei europeanâ, Josep Borell, deadunu cu secretarlu gheneral adjunctu al NATO, românlu Mircea Geoană, ţi un kiro ma nâinti eara şi nâsu ministru ti Externi.
Autor: Bogdan Matei
Arânipsearea: Taşcu Lala
