PAUL GOMA – Moartea-a unlui simbol anticomunistu
Bogdan Matei, 26.03.2020, 21:29
Scriitorlu şi militantul anticomunistu român Paul Goma, di farâ armâneascâ, muri, pi ilikia di 84 di aňi, tru un spitalu di Paris, iu eara internatu ti infectarea cu năulu coronavirus. După Vâsillelu Mihai, tru 2017, şi profesoara Doina Cornea, tru 2018, dusi la Aţelu di Analtu nica unu di sturlli a rezistenţâllei româneascâ anticomunistâ. Paul Goma s’amintă tru 1935, Basarabia (est), tu unâ fumealli di dascalli, cari, ţinţi aňi ma amânatu, s’arifugă tru România ňicşuratâ, după arãkearea-a locârloru ditu apiritâ di Uniunea Sovietică. Cu minduita ncuntratâ ti regimlu comunistu di Bucureşti, satelitu a Moscovâllei, Paul Goma fu ncllisu tu 1956 si condamnatu ti doi aňi hãpsani, a deapoa âlli si bâgă zori s’armânâ orlea-zorlea ncasâ până tru 1963.
Tru 1977, Securitatea, poliţia politică a reghimlui, lu’ncllisi, fu anchetat şi nâpoi fu trâňipsitu, ti cutugurserli ţi li feaţi a dictaturâllei al Nicolae Ceauşescu. Fu, pân tu soni, expulzat tu Franţa, a deapoa comuniştâlli âlli loarâ cetăţenia română. Paris, tricu pritu unâ tentativâ di asasinatu, cu un trastu/ colet-scândille, bâgatâ tu planu di Securitati. Paul Goma easti autorlu la vârâ 30 di tomuri ş’cama, di ficţiuni, memorialistică şi istoriografie, multi apreasi pritu curayilu a lor. Pamfletaru nicurmatu, maca el ş’agudi suflitlu işişi, cu a lui pezâ/ sarcasmu.
Ia ţi spuni Paul Goma, tru un ditu aretkili a lui interviuri, ţi li deadi ti Radio România: Io mi’alâsaiu purtatu di dăldzâli a istoriillei. Nu earamu ici un ţi mutâ caplu, dimecu earamu un ţi arâvdă, ca basarabeanu, ca arifugat şi ca un insu di arada. Cari, tru oara anda avdzamu icâ âňi spunea ţiva ţi nu mi arisea icâ âňi si pârea câ nu easti dealihea spuneam: nu, nu easti dealihea. Dimi glarocicul a claslui cari s’aflâ pi zburari.”
Paul Goma va s’armânâ daima unâ numâ cari scoasi tu videalâ nâdia şi u’anvârtuşi rezistenţa tru suflitili a noastri – spuni premierlu liberal Ludovic Orban, tru un mesaj la moartea-a militantului anticomunistu. Nica şi Fumeallea Vâsilikeascâ a Româniillei s’faţi pişmani câ dusi la ndrepţâlli scriitorlu, ti cari spuni că fu unâ di mastili emblematiţi a rezistenţâllei intelectualâ ncuntratâ a dictaturâllei.
Nyrâpsearea: Bogdan Matei
Armânipsearea: Taşcu Lala
