Solidaritati europeană tu alumta cu mărli focuri di păduri

Mărli focuri di păduri aducu mări zñii tru multi stati di pi continentu, după ţi sudlu ali Europă s-ampulisi cu ună di naima greali dăldză di căldură tru aesti ditu soni dechenii. UE ascumbusi avioane, elicopteri şi pompieri tra s’agiută Italia, Gărţia, Arbinişia şi Macedonia di Nordu tru alumta cu foclu. Uidisitu cu Comisia Europeană, avioani di turlia Canadair ditu Franţa fură pitricuti tru locuri zñiipsiti di incendii tru Italia. Avioani di alumtă contra incendiilor, ditu Cipru, ama şi un echipaju di alumtă contra incendiilor cu borgi s’ndrupască opearaţiuñili pi terenu, agiută Gărţia. Aclo fură dizvărtiţ cama di ună ñillie di pompieri, nauă avioani (băgati la dispoziţie di Franţa, Suedia, Croaţia, Spania şi Cipru) şi 200 di vehiculi.

Cehia şi Olanda pitricură elicopteri cari ndrupăscu operaţiuni tru Arbinişie, kiro tu cari Austria, Vărgăria, Slovenia disvărtiră pompieri tru Macedonia di Nordu. UE pitricu, tutunăoară, bombardieri cu apă tru Turchie, văsilie cari s’ampuliseaşti cu nai ma greali incendii di un decheniu. Tu aesti incendii muriră oamiñi a deapoa asparsiră pădurli, agri şi locuri bănati di oamiñi pi coastă. Agiutorlu easti ascumbusitu tru cadurlu a Mecanismului UE ali Protecţie Civilă, a deapoa Comisia anvăleaşti 75% ditu hărgili di transportu.

Până tora, Uniunea Europeană ascumbusi avioane ti astindzearea a marloru focuri, elicopteri, suti di vehicule şi cama di 1.300 di pompieri tra s’agiută statili zñiipsiti. Nica ş-ma multu, Comisia dimăndă că tru dzălili ditu soni criscu numirlu di avioane, elicopteri şi pompieri pitricuţ tru Gărţie, ama şi tru Arbinişie, Macedonia di Nord şi Turchia. Ma multi stati membre UE (Franţa, Germania, Polonia, Austria şi Slovacia) dimănda, stămâna tricută, că s’ndregu s’pitreacă parei di pompieri suplimentari tut tru Gărţie. Aestea va s’adavgă a pareiiloru pitricuti pănă tora di Chipru, România şi Franţa, uidisitu cu executivlu comunitar.

Di partea ali Românie fură dizvărtiţ cama di ună sută di pompieri cu 22 di autospeciale tra s’agiuta la astindzearea a incendiilor. Pompierllii români fură alăvdaţ di tută lumea, di presă, di bănători, ama şi di soţlli greţ ti turlia di intervenţie şi giunaticlu a loru. Tutunăoară, militari români feaţiră, tu dzălili ditu soni, ma multi misiuni di astindzeare a incendiilor di păduri cari zñiipsiră Macedonia di Nordu. Meslu alunaru a aluştui anu fu doilu naima căldurosu nreghistratu tru Europa după 2010, lugursescu specialiștilli. Tutunăoară, meslu ţi tricu s’adavgă la meslu alunaru 2020 ca unu di nai cama căldurosu mesu ditu lumi, după 2019 şi 2016.

ONU feaţi timbihi, tru unu raportu, că activitatea umană easti aţea ti da silă, fără s’hibă pi dauă, ti ngăldzarea globală tru atmosferă, tru oceanu şi pi pimintu. Ca apandisi la raportul ONU, Comisia Europeană lugurseaşti că nu easti dipu amănatu tra s’dănăsească aestă tendinţă, ama condiţia easti că statili a lumillei s’cilăstăsească dinăoară şi deadunu. Di partea ali Românie, prezidentulu Klaus Iohannis tăxi căva s’cilăstăsească susto tu proţesili cari mutrescu ndridzearea-a crizăllei climatică.

Autoru: Daniela Budu

Armânipsearea: Taşcu Lala