Dzuua-a Regalitatil’ei tru România
Florentin Căpitănescu, 10.05.2013, 18:31
Acâ tru România nica dit 1947, unâoarâ cu yinerea-a comuniştilor la puteari, monarhia nu armasi maşi unâ temă tră aduteari aminti icâ un capitol ncl’is tru istoria-a vâsiliil’ei. Deapoa aestu lucru agiundzi yilipsitor tu 10 di mai a cafi unlui an, cându easti yiurtusitâ Dzuua Regalităţii.
Unâ dzuuâ cari scoati tu videalâ nostalghii, cât s-poati di leghitimi, tu hâvaia tru cari Casa Vâsilicheascâ alâsă un tor hairlaticu tu ţi mutreaşti mira a vâsiliil’ei, ama cari, di altâ parti, caftâ şi aduţirea-a aminti a nâscântor stururi-semnu ti mira ali Românie, tu unâ epocă cabaia ndilicatâ. Tu 10 di mai 1866, tu hâvaia a alumtilor tră puteari cari avea mâţinatâ bana politică, fu bâgat pi scamnu ti domnu ali Românie prinţul Carol di Hohenzollern-Sigmaringen.
Aestu agiumsi, tru 1881, Vâsil’elu Carol I ali Românie şi thimil’isitorlu a Casâl’ei vâsilikeascâ. Yinearea-a lui la cumândusearea a vâsiliil’ei fu rezultatlu a unui compromis a partidilor dit aţel kiro, tu arada-a cilâstiserlor tra s-da unâ nauâ dimensiuni ti politica externâ. Ananghea ti alâxearea-a imaghinil’ei aspartă pi cari Bucureştiul u avea tru cantelariili dit atel kiro eara orlea zorlea anânghisită, tu un momentu tru cari mărli puteri nu pricunuştea Unirea a Prinţipatelor dit 1859.
Em, tu conditiile tru cari dinastia de Hohenzollern avea unâ notorietate cari avea agiumtâ tu tuţ chiuşeadzl’i a Evropâl’i, hâirlâtiţli di furn’ia a alinariljei pi thron a Vâsil’elui Carol I, pricunuscut, deapoa, ca fondator ali Românie modernâ, putea s-li aducâ nu eara zori ti antiţipat. Di atumtea, kiro di 80 di an’i, până tru 1947, alţâ trei vâsil’eadz, tuţ membri a idyil’ei dinastii, nica dumnirâ — Ferdinand I, Carol II-lea şi Mihai I.
Tu aestă perioadă, tru cari prestaţia a Casâl’ei Regali fu, tut cu tut, exemplară, mărli repere a istoriil’ei ali Românie furâ amintarea a polimlui cu Imperiul Otoman şi declararea-a independenţâl’ei, tu 1877, Marea Unire a tuturor provinciilor româneşti, tru 1918, dar şi implicaria tru ateali dauă conflagraţii mondiale. Tru 1947, tru un moment tru cari a vâsiliil’e, aflată, practic, sum ocupaţie militarâ sovieticâ, âl’I si avea bâgatâ cu zorea un guvernu comunistu, Mihai I vidzu zori s-abdicâ şi s-fugâ tu exil.
După surparea a comunismului, tru 1989, Vâsil’elu Mihai mindueaşti s-toarnâ tu vâsilie, ama năile autorităţi, recrutati, la nai ma analti lively, dit arada a nomenclaturiştilor comunişti di rangu secund, nu l’I-aproaki câftarea ti intararea tu vâsilie. După ţi, tru 1997, l’ia, neise, cetăţenia română, membril’i a Casil’ei Vâsilikeascâ avurâ unâ contribuţie remarcabilă, pri lobby-ul ţi lu-feaţirâ, la nai cama di simasie realizări ale Romanie postcomuniste: intrarea tru NATO, tru 2004, şi adeararea la UE, tru 2007.
Pi cât de apretiatâ continuă ta s-hibâ Casa Regală, pi ahât di apreciate suntu şi distincţiile pi cari aesta li scoti tu videalâ. Radio România va s-aproaki, dumânică, analta tin’ie Nihil Sine Deo di partea-a Casâl’ei Vâsilikeascâ. Distincţia, ţi s-da cu furn’ia câ s-umplu 85 di an’i di la dişcl’idearea a postului public di radio, s-cl’eamâ câ u amintâ ti lucurlu ţi lu feaţi ti publiclu român di iuţido.
