Dosarlu Rosia Montana
Valentin Țigău, 16.10.2013, 11:49
Aoa şi un mes, Parlamentul român dişcl’isi unâ comisie speţială cu borgea ta s-facâ isapea ti proiectul di nom mutrindalui exploatarea a dzăcăamintilor di malâmâ di la Rosia Montana (centru). Exploatarea easti unâ di nai cama controversati, di furn’ia a impactului ţi poati s-lu aducă extracţia cu cianuri trâ fise. Aestâ easti, prota itie tră cari dişcl’idearea a minâl’ei di cătră compania canadiană Gold Corporation fu nchidicată, an’i bun’i, di autorităţli români, cari nu deadirâ avizlu di mediu. Nchisitâ cu scupolu tra sâ scoatâ tu videalâ averlu şi tra s-pârâzâpseascâ anamisa di aţel’i ţi ndrupăscu şi inamiţl’I a proiectului, Comisia parlamentarâ ndreapsi ma multi audieri la cari loarâ parti specialişti dit mediu, geologie, minerit, cultură şi economie.
Ahurhindalui di azâ, Comisia nchiseaşti moeabeţli pi articole la Proiectul di nom mutrindalui Rosia Montana dipus la Parlamentu, documentu final cari lipseaşti s-bagă lucurlu pi aradă ti exploatarea a malâmâl’ei dit Carpaţl’i Apuseni. Comisia lu audie, marţâ, tră a daua oară, ministurlu a mărlor proiecti, Dan Şova. El lipsea tra s-da apandisi la ma multi antribări, di la tin’isearea a normilor di protecţie a mediului şi avigl’earea a obiectivilor arheologhiţi, până la reglementarea a exproprierlor tru zonă. Şova pârâsitisi avantajili economiti a năului proiectu di la Roşia Montană, andicra di veacl’a pripuniri şi deadi asiguripseri câ statlu român va s-veagl’e exploatarea auriferă. Aţel di ma nâînti ministru a mediului di la UDMR, Attila Korodi, âl’I feaţi timbihi, ama, câ guvernul nu s-ndrupaşti pi dati salami, câ maşi pi aţeali ţi li aduţi dininti Roşia Montană Gold Corporation. Korodi spusi câ, acâ compania canadiană ndrupaşti pân di mardzinâ, metoda di cianurari a dzăcământului, aestâ tehni nu easti ufilisită iuva tru Europa.
Tru arada a lui, senatorlu PNL, Dumitru Popescu Dian, a curui partid âlu contestâ proiectul di nom acâ easti opera a unui executiv dit cari faţi parti, cutugurseaşti guvernulu că, prit aestu proiectu, unâ companie privată va s-poatâ s-facâ exproprieri. Tru minduita al nâs, aestâ reprezintâ un preţedentu di mari piricl’iu. Ca apandisi, ministurlu Sova spusi câ exproprierea va sâ s-facâ maşi prit apofasi di guvernu şi câ furn’ia tră cari compania privatâ fu delegatâ s-facâ exproprieri easti aţea câ lucreadzâ cama cu hâiri andicra di administraţia publică. Sova nica spuni câ niţi unâ apofasi nu va sâ s-l’ia tu companie fără acordul a partil’ei românâ şi că nu ari niţi un piricl’iu di chireari economică. Ti ndauâ dzâli s-aşteaptâ bitisearea a raportului ţi lipseaşti s-lu adară comisia speţială ş-deapoa s-hibă prezentat tu Parlamentul di Bucuresti.
Textul: Valentin Tigău
Armânipsearea: Taşcu Lala
