Român’il’i şi diaspora
Anlu ali aderari a Româniil’ei la Uniunea Europeană însimnă ti cama di giumitati di miliuni di români momentul di fudzeari nafoara a sinurlor tra s-caftă un bănaticu ma bun. Dalga migratorie s-dusi ma largu — şi s-duţi ş-tora – ama anlu 2007 armâni anlu di chipită. Datili spun că, tru aestu chiro, aproapea 9,7 miliun’i di români băneadză tru xinătati – aproapea 5,6 miliun’i suntu tru diaspora, a deapoa diferenta, tru comunităţile istoriţi. Numirlu fu faptu isapi di Ministerlu a Român’ilor di Iuţido pi thimel’ilu a ţifrilor comunicati di 70 di misiuni diplomatiţi ali Românie şi fu prezentat di ministrul di resortu. Natalia Intotero cundil’e, ama, că numirlu di tamam easti zorlea ti făţeari isapi, di itia câ mulță di român’il’i ţi fug nu ş-apufusescu domiciliul legal tru văsilia-nicuchiră. Nai cama mulță dit român’il’i dit diaspora suntu tru Italia – cama di 1 miliuni, Germania — 680 di n’il’i, aestă hiinda şi destinația prinţipală tră emigranțăl’i români cu studii superioari, și Spania – 573 di n’il’i.
Corina Cristea, 25.07.2019, 11:55
Anlu ali aderari a Româniil’ei la Uniunea Europeană însimnă ti cama di giumitati di miliuni di români momentul di fudzeari nafoara a sinurlor tra s-caftă un bănaticu ma bun. Dalga migratorie s-dusi ma largu — şi s-duţi ş-tora – ama anlu 2007 armâni anlu di chipită. Datili spun că, tru aestu chiro, aproapea 9,7 miliun’i di români băneadză tru xinătati – aproapea 5,6 miliun’i suntu tru diaspora, a deapoa diferenta, tru comunităţile istoriţi. Numirlu fu faptu isapi di Ministerlu a Român’ilor di Iuţido pi thimel’ilu a ţifrilor comunicati di 70 di misiuni diplomatiţi ali Românie şi fu prezentat di ministrul di resortu. Natalia Intotero cundil’e, ama, că numirlu di tamam easti zorlea ti făţeari isapi, di itia câ mulță di român’il’i ţi fug nu ş-apufusescu domiciliul legal tru văsilia-nicuchiră. Nai cama mulță dit român’il’i dit diaspora suntu tru Italia – cama di 1 miliuni, Germania — 680 di n’il’i, aestă hiinda şi destinația prinţipală tră emigranțăl’i români cu studii superioari, și Spania – 573 di n’il’i.
Furn’iili nai cama multu adusi dininti di aţel’i cari fug, cundil’e ministurlu, suntu niagiundzerli materiale di cathi dzuuă, amintatiţli n’iţ, ixichea a unui loc di lucru tin’isitu, calitatea slabă a clasăl’ei politică şi corupţia. Iara proţeslu nu pari s-hibă bitisitu, căţe tru an’il’I dit soni, aproapea 25% dit arada a român’ilor cari băneadză tru România și spusiră naetea tra s-armănă ti daima tru xinătati ma s-aibă aestă căbili. Natalia Intotero spusi că ministerlu ndreadzi un proiectu di nom mutrinda reinserţia soţio-profesională a român’ilor cari vor tra s-toarnă acasă, proiectu ţi va s-hibă niintat a Parlamentului tru meslu yismăciuni.
Tutunăoară, tru agustu va s-ahurhească a daua etapă a campaniil’ei naţionali cu numa “Informari acasă! Siguranţă tru lumi”, ţi ari scupolu ti informarea di cu chiro a român’ilor, ninti tra s-l’ia apofasea s-fugă nafoara a sinurlor, ama şi a aţilor cari vor tra s-toarnă acasă.
Până atumţea, tru chirolu ţi yini, va s-ţănă ună campanie di informari ti turliili di vot tră alidzerli prezidenţiali dit meslu brumar. Natalia Intotero: Dişcl’isimu ună consultari cu român’il’i di nafoara a sinurlor şi lă haristusescu a tutulor aţilor cari nă pitricură pripuniri şi sugestii ti făţearea ma bună legislaţia mutrinda participarea la vot. Tru chirolu ţi yini va s-lom parti deadun cu soţ dit Ministerlu tră Afaceri Externi, cari au borgea tra ndridzearea a aiştor alidzeri şi secţii di votari iuţido tru lumi, şi di reprezentanţăl’i ali Autoritati Electorală Permanentă la andamusi cu român’il’i di nafoara a sinurlor, tra s-lă părăstisească turliili di vot, chirolu di vot, cum pot s-angrăpsească tră votlu prit corespondenţă.”
Di altă parti, persoani şi ONG-uri româneşti di nafoara a sinurlor apăndăsiră la născănti chestionari a ministerlui, iara rezultatili spun că au vrearea ti ma multă unitati tru arada a comunităţlor româneşti, ma multi posibilităţ di anviţari a limbăl’ei română şi ună ma bună ligătură cu autorităţli români.
Autor: Corina Cristea
Armânipsearea: Taşcu Lala
