Catastisea di la salina Praid s-adarâ lai ma largu
Optu experţâ internaţionali lucreadzâ deadunu cu spețialişțâ româñi la Salina Praid, iu catastisea easti ma largu lai di la nicărli ți s-feațirâ tu dzâlili di ma nâpoi.
Tașcu Lala, 09.06.2025, 22:53
Catastisea di Praid, iu arâulu Corund pitrumsi pritu cupañi ș-intră tu salinâ ș-tu exploatarea di sari di sumu locu, armâni nica sum unu mari semnu di antribari. Furâ bâgati trei staţii seismiți ta s-agiutâ la mutrearea cu angâtanu ali Salinâ ta s-poatâ s-dzâcâ di cu kiro ma s-facâ țiva surpări di locu a veaclliei minâ, iar autoritâțili apufisirâ s-alâxeascâ ti totna cupañia a arâului Corundu, ta s-nu aibâ zñie ș-altâ oarâ Salina Praid, ți easti tora dipu nicatâ. Lucrărli di alâxeari a cupanillei va s-bitiseacâ tu 1 di alunaru, deadi tu șteari şeflu a Departamentului ti Catastisi di Ananghi, Raed Arafat.
Tu idyiul kiro, ațeali 4 miliuni di meatri cubi di apâ di nuntru va s-hibâ scoasi tu unu lacu artifițcial ansâratu, dzâsirâ nica autorităţli. Tu aestu kiro, cratrli ditu perimetrul ali veaclli minâ furâ fapti ma lărdzâ, ama nu bagâ tu piriclliu activitâţli ți s-dizvârtescu aclo ș-niți nu inșirâ alti tu migdani. Salina fu ancllisâ nica ditu 6 di mai, di itia a infiltraţiilor ți s-feațirâ di la ploiurli multi, iar tora vârâ 50.000 di oamiñi ți bâneadzâ hima di hoara Praid nu mata au apâ te-a beari, di sibepea a concentraţiilor multu mări di cloruri ditu arâulu Corund ş-arâulu Târnava Micâ, dupâ nicărli di apâ. Dzăț di oamiñi ți au casili tu aestâ nai furâ scoși ditu reghiuni, ama pot s-ducâ dzuua ta sâ-și li veadâ și s-adarâ huzmeț.
Tu aestu kiro, debitlu a arâului Corund easti pi scâdeari, salinitatea misuratâ pi Târnava Micâ nu criscu, iara mutrearea cu angâtanu va s-facâ ș-di aoa ș-ninti di dauâ ori tu dzuuâ, câtu kiro va s-hibâ spusâ catastisea di ananghi, dzâcu nica autoritățli. Aoați vini ș-unâ parei di experţâ ditu Spanie, Ghirmânie, Olandie ş-Mâgirie, ți lucreadzâ deadunu cu experţâlli româñi tu minerit, geodezie, infrastructurâ şi mediu. Comisia Ivropeanâ deadi tu șteari că pareia va s-lucreadzâ kiro di unâ stâmânâ ta s-agiutâ la mutrearea cu mengâ a catastisillei di la Salina Praid, dupâ ți autorităţli româneșțâ bâgarâ pi lucru Mecanismul UI di Viglleari Țivilâ, câftândalui experţâ cu axii tu mecanica a chețarilor/șcâmbilor ş-ali minâ di sari.
Deadunu cu unu ofiţeru di ligâturâ ditu arada a Țentrului di coordonari a apandisillei la catastisi di ananghi (ERCC) ali UE, pareia lucreadzâ, tutnâoarâ, deadunu cu colegañi româñi ta s-adarâ unu documentu ti aduțearea nâpoi ali minâ ași cumu eara ma ninti și s-adarâ isapea ti ți piriclliu ari ti naia ți easti pisuprâ di minâ. Anaparti di halazmolu ecolodzicu, anclidearea ti tona ali salinâ i surparea a llei va s-aducâ zñie ş-pi planu icunomicu. Mași anu salina fu vizitatâ di 600.000 di oamiñi, dimi vârâ 1.600 di bileti vinduti cathi dzuuâ, iara cathi dzuuâ cându mina easti âncllisâ, s-keru 90.000 di lei (vârâ 18000 di ivradz), ma s-acâțămu tu isapi mași partea turisticâ.
Autor: Corina Cristea
Apriduțearea: Tașcu Lala
